Brieven aan politici

Reactie op Klimaatakkoord

2 juli 2019

Het Klimaatakkoord: mooie plannen voor 2030, maar het Urgenda vonnis wordt genegeerd en er wordt geen haast gemaakt met de uitvoering

De Grootouders voor het Klimaat roepen al sinds december 2016 de politiek op haast te maken met de bestrijding van klimaatverandering. De toekomst van onze kleinkinderen staat op het spel.

Afgelopen vrijdag presenteerde het Kabinet eindelijk haar voorstel voor het Klimaatakkoord. Het is een omvangrijk pakket overheidsmaatregelen en (vrijwillige) afspraken tussen overheid, bedrijven en maatschappelijke organisaties dat moet leiden tot een halvering van de CO2 -uitstoot van Nederland in 2030 ten opzichte van 1990. Nederland verovert, als de plannen worden uitgevoerd, een plek binnen de kopgroep van EU-lidstaten.

Zijn wij tevreden?
Er staan een groot aantal goede voornemens in het plan om in 2030 de reductie van de CO2 uitstoot te realiseren en daar zijn wij blij mee:

  • Een verbod van kolenstook in de vier resterende kolencentrales uiterlijk in 2030 en sluiting van de Hemweg kolencentrale in 2020
  • Een verbod op de verkoop van nieuwe benzine- en dieselauto’s per 2030
  • Uitfasering van aardgas in alle woningen en gebouwen uiterlijk in 2050, uit te voeren onder regie van gemeenten en gestimuleerd door subsidies en een verhoging van de belasting op gas; de komende 10 jaar worden 1,5 miljoen huizen op deze manier verduurzaamd
  • Een forse uitbreiding van het aandeel duurzame energie, met voor elektriciteit een aandeel van 75% duurzaam in 2030
  • Stimulering van elektrische auto’s en voorbereiding van een systeem van rekeningrijden, in te voeren in 2026
  • Invoering van een CO2-belasting voor de zware industrie en een subsidieregeling om innovatie en investeringen aantrekkelijk te maken
  • Een forse subsidie voor verduurzaming van de landbouw, de bescherming van de veenweidegebieden en vermindering van de varkensstapel

Maar mooie plannen alleen zijn niet voldoende. Het gaat uiteindelijk om de uitvoering daarvan. Gezien de urgentie van de klimaatcrisis en gezien de grote veranderingen die nodig zijn verwachten wij dat er snel maatregelen worden ingevoerd. En daar ontbreekt het aan in het kabinetsvoorstel.

Het Urgenda vonnis is genegeerd.

Het klimaatakkoord is volstrekt onvoldoende om te kunnen voldoen aan de uitspraak van de rechter in de Urgenda zaak, nl. dat in 2020 een reductie van 25% moet zijn bereikt. Het kabinet lapt een rechterlijke uitspraak aan zijn laars! Zie NRC en NOS. Dat is niet alleen een ondermijning van de rechtstaat, het is ook een weerspiegeling van het gebrek aan durf. Het kabinet verschuilt zich achter het gebrek aan draagvlak, terwijl Urgenda juist een pakket voorstellen heeft gepubliceerd dat gesteund wordt door ruim 700 organisaties en op korte termijn kan worden uitgevoerd: het 40 puntenplan.

Het gebrek aan durf is ook zichtbaar in de voorzichtige aanpak bij de uitvoering. Veel maatregelen zullen pas later van kracht worden, artikelen Parool, Trouw en NRC.

Het kabinet is bevreesd voor gebrek aan draagvlak onder de bevolking en mikt vooral op een verlaging van de energierekening (door de industrie meer energiebelasting te laten betalen en de huishoudens minder), het afzien van accijnsverhogingen op benzine en diesel en veel vrijwillige maatregelen. In een interview met NRC noemde hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans het “de kool en de geit sparen”, artikel NRC.

Als Grootouders hebben we het kabinet keer op keer opgeroepen draagvlak te creëren en de bevolking ervan te doordringen dat onmiddellijke actie nodig is. Dat is niet gebeurd. Dan nu gebrek aan draagvlak aanvoeren om het rustig aan te doen is niet geloofwaardig.

Er zitten overigens nog meer zwakke plekken in het pakket:

  • Het is voldoende voor een reductie van 49% in 2030, maar niet voor de 55% reductie die Nederland in Europa bepleit en die nodig is voor het voldoen aan de afspraken van Parijs om de temperatuurstijging onder de 1,5 graad te houden. De kans op die 55% doelstelling voor 2030 in Europa neemt juist toe, mede door de Nederlandse inspanningen
  • Investeringen in een veel beter openbaar vervoer zijn zeer beperkt
  • De subsidiëring en fiscale bevoordeling van elektrische auto’s is zo beperkt dat het zeer onwaarschijnlijk wordt dat het doel van 100% elektrische auto’s in 2030 gehaald gaat worden. Dat een belangrijk argument van het kabinet om rekening rijden in te voeren het ontbreken van accijnsbetalingen door elektrische auto’s is, doet ook het ergste vrezen
  • Bij de landbouwmaatregelen wordt de belangrijkste bron, namelijk de rundveestapel ontzien
  • De sterke groei van de luchtvaart en de grote CO2-uitstoot van internationaal vliegen en de scheepvaart wordt niet aangepakt, terwijl de argumenten voor het oprapen liggen: de gezondheidsschade rond Schiphol, de sterk groeiende CO2-uitstoot en het feit dat Nederland een grote leverancier is van de brandstoffen daarvoor.

Hoe gaat het verder?
Het kabinetsvoorstel zal nog door het Parlement worden besproken en concrete wetsvoorstellen zullen door de Tweede en Eerste Kamer moeten worden goedgekeurd. In dat proces is er dus ook ruimte om zaken te verbeteren. Als Grootouders zullen we blijven hameren op een snelle aanpak, want de toekomst van onze kleinkinderen staat op het spel.

lees meer
urgendaReactie op Klimaatakkoord

Oproep aan fracties Provinciale Staten voor een ambitieus klimaatbeleid

5 april 2019

Geachte fractie ……

In alle provincies wordt op dit moment hard gewerkt aan de vorming van een nieuw college en een nieuw collegeprogramma. Dat biedt nieuwe kansen. Als provinciaal bestuur vertegenwoordigt u alle burgers in uw provincie. Zo’n 80% van de kiezers stemden op partijen die voldoende CO₂-reductie willen realiseren om ‘Parijs’ te halen. Aan u de taak om dat zichtbaar te maken in het collegeprogramma voor de komende 4 jaar.

Provincies hebben heel veel mogelijkheden om beleid te ontwikkelen waarmee klimaatverandering kan worden tegengegaan. Wij noemen: duurzame energie, landbouw, veehouderij, mobiliteit en bossen. De provincies spelen een cruciale rol op deze en andere klimaat gerelateerde terreinen. Wij vragen u om op al deze gebieden het uiterste te doen om te zorgen dat Nederland de afspraken van het Parijs Akkoord nakomt. Op landelijk niveau zijn er goede voornemens om dit te realiseren, maar zonder ambitieus provinciaal klimaatbeleid zal dat nooit kunnen lukken. De maatregelen die de provincies de komende jaren nemen zijn van groot belang.

Als Grootouders voor het Klimaat (grootoudersvoorhetklimaat.nl) hebben ook wij de afgelopen twee jaar eraan bijgedragen dat de politiek de urgentie inziet van de aanpak van klimaatverandering door ons manifest en onze tweewekelijkse demonstraties bij de Tweede Kamer. Het is nu het moment om ons ook tot u te richten.

Wij, Grootouders voor het Klimaat, doen een dringend beroep op u om te zorgen voor een ambitieus klimaatbeleid. Wij hebben met elkaar de verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor een leefbare wereld en een gezond klimaat voor onze kleinkinderen.

We horen graag wat uw bijdrage wordt aan een ambitieus coalitieakkoord in uw provincie. Wij rekenen op uw inzet voor alle kinderen en kleinkinderen van Nederland.

Namens Grootouders voor het Klimaat,

Philip Beekman, Sietse Brouwer, Anneke Duijndam, Margriet Goddijn, Lowie van Liere en Bert Metz.

Reacties op de brief

Zuid-Holland GroenLinks 

Beste grootouders,

Veel dank voor jullie e-mail. Wij ondersteunen jullie oproep van harte en gaan ons best doen jullie oproep voor een ambitieus klimaatbeleid gestalte te geven in Zuid-Holland. Veel succes met jullie beweging, mochten jullie dat op prijs stellen dan zijn we natuurlijk graag bereid met jullie van gedachten te wisselen.

Hartelijke groet,

Erik van Zuylen

Fractiemedewerker GroenLinks Zuid-Holland

Utrecht ChristenUnie

Aan alle grootouders,

Wij kunnen jullie oproep van harte onderschrijven…

Het klimaatbeleid is voor ons een belangrijk onderwerp in de coalitiebesprekingen.

Met vriendelijke groet,

Namens de Utrechtse statenfractie van de ChristenUnie,

Kees de Heer

Flevoland GroenLinks

Beste grootouders,

Dank voor uw mail, waarin u de fracties aanmoedigt om alles in het werk te stellen om de Parijs klimaat akkoorden te halen.

U zult begrijpen dat dit voor GroenLinks niet meer dan vanzelfsprekend is, kijkt u maar naar ons verkiezingsprogramma voor Flevoland.

Inmiddels hebben we het rapport van de informateur ontvangen, waarin een coalitie wordt voorgesteld die niet door wil gaan op de ingezette weg van de energietransitie, de  luchthaven Lelystad zo snel mogelijk wil laten groeien en de plannen voor het mooie Nationale Park Nieuwe Natuur geen prioriteit geeft.

Helaas doen daar ook partijen aan mee die tot de 80% behoren.

Als GroenLinks zullen we natuurlijk alles doen wat in ons vermogen ligt om wel een ambitieus klimaatbeleid te voeren.

Ik wens u veel succes met deze actie.

Corina Straatsma

Statenlid voor GroenLinks Flevoland

Utrecht Partij voor de Dieren

Geachte Grootouders voor het Klimaat,

In antwoord op uw vraag wat onze bijdrage wordt aangaande de komende bestuursperiode,

kunnen wij bevestigen dat wij net als u het tegengaan van klimaatverandering en de energietransitie tot hoogste prioriteit rekenen.

In de bijlage vindt u ons recente verkiezingsprogramma, en hierbij een onze bijdrage voor de komende bestuursperiode:

“Voorzitter, Graag wil ik de winnaars van deze verkiezingen feliciteren en de nieuwkomers welkom heten.

De Partij voor de Dieren is één van de partijen die nog nooit verloren hebben. Er hebben 7.000 kiezers meer gestemd op ons in vergelijking met 2015. Helaas heeft het niet geresulteerd in een extra zetel. Voor mijn fractie is het wel een signaal dat wij op de goede weg zitten en dat het vasthouden aan idealen door steeds meer kiezers belangrijk wordt gevonden.

Wij groeien structureel door, in de schaduw van de vaak tijdelijke grotere successen van anderen. De Partij voor de Dieren is het groene anker van de politiek en in die zin zijn wij een vaste waarde buiten de traditionele machtsblokken. De Partij voor de Dieren is niet meer weg te denken en is steeds vaker de doorslaggevende stem.

Wij zien als belangrijkste opgaven voor de komende periode herstel van de biodiversiteit en het tegengaan van klimaatverandering. En als belangrijkste oplossingsrichting daarvoor een einde aan de intensieve veehouderij.

De Partij voor de Dieren Utrecht loopt niet weg van verantwoordelijkheid, maar heeft wel beloftes gedaan en daar is campagne op gevoerd. Ons inziens roept een groot deel van de kiezers in Utrecht op om een (donker)groene coalitie te onderzoeken. Het ziet er naar uit dat de tijd van de grote traditionele partijen voorbij is. En dat in de provincie Utrecht twee opties zijn: conservatief of groen/progressief. Onze voorkeur gaat uit naar de laatste optie. De Partij voor de Dieren stelt dan ook voor dat de grootste partij, GroenLinks, het voortouw neemt in het onderzoeken van een groen/progressieve coalitie.

Voorzitter, ik dank u wel. Hiltje Keller.”

https://utrecht.partijvoordedieren.nl/bijdragen/bijdrage-duiding-verkiezingsuitslag

Friesland VVD

Geachte dames/heren,

Dank voor uw mail.

Onze onderhandelaars bij de coalitiebesprekingen nemen kennis van uw brief. Wij hebben op dit moment nog niet in beeld of wij in de gelegenheid gesteld worden om aan het coalitieakkoord mee te schrijven. Wanneer dit het geval is zullen wij er zeker voor zorgen, dat punten uit ons verkiezingsprogramma op allerlei terreinen hierin vertegenwoordigd zijn.

Met vriendelijke groet,

Rineke Valk

Fractie medewerker

Statenfractie Fryslân VVD

Friesland Partij voor de Dieren

Beste mensen,

Hartelijk dank voor uw mail. Wij vinden het fijn te lezen dat ook anderen zich inzetten voor een snelle transitie naar een klimaatneutrale samenleving.

Als Partij voor de Dieren zijn we aanjager van een snelle overgang. Dat zullen we ook bij de besprekingen van het coalitieakkoord naar voren brengen: wat ons betreft doet de overheid alles wat ze kan om zo snel mogelijk te zorgen voor een leefbare aarde. Ook na de fase van het coalitieakkoord zullen we ons daarvoor in blijven zetten.

Met vriendelijke groet,

Lyde Bander

Friese Statenfractie Partij voor de Dieren

Gelderland 50PLUS

Hallo Grootouders van Nu,

Ik stuur u mijn betoog die ik heb gepresenteerd op onze eerste Statenvergadering van 28 maart jl. en dit betoog ook ruim besproken bij het gesprek met de informateur.

U ziet dan ook dat Klimaat en duurzaamheid ook voor ons een belangrijk punt is waar wij veel aandacht aan willen schenken.

Met vriendelijke groeten,

Marcel Bruins
Statenlid/fractievoorzitter 50PLUS Gelderland

Speech 28-03-2019
 
VZ Allereerst willen ook wij het Forum voor Democratie en GroenLinks van harte feliciteren met het behaalde resultaat. 50PLUS, ooit bedoeld als leeftijdsindicatie voor wiens belangen wij behartigen, is aan het groeien en veranderen. Natuurlijk zijn wij er in de eerste plaats nog steeds voor de ouder wordende mens; d.w.z. voor de ouderen van nu en van de toekomst. 50PLUS wil ook echt plussen; dus iets toevoegen. Dat toevoegen is onder andere: verbinding. Want VZ, deze verkiezingen hebben eens te meer aangetoond hoe verdeeld de Nederlandse bevolking is ten aanzien van het klimaat en milieu.

Hoe staat 50PLUS hierin? Er is natuurlijk wat aan de hand met het klimaat in de wereld. En of dat wel of niet komt door ingrepen van de mens is misschien niet eens zo interessant. Ook al zou er geen klimaatverandering zijn, dan is het nog een goed idee om verstandig met onze grondstoffen om te gaan, want hoe dan ook, die raken ooit uitgeput. En het is ook heel verstandig om maatregelen te treffen zodat alle vuiligheid, veroorzaakt door de mens en de bedrijven, niet meer in de leefomgeving terecht komt. Het is daarom naar onze mening ook niet eens interessant wie er nu gelijk heeft. Wat wij vooral zien is dat beide kampen zondermeer van hun eigen gelijk uitgaan. Dat is onverstandig. Maar radicale aanpak met als doel voorop te willen lopen, ten koste van de mensen die het toch al niet breed hebben, gaat er bij ons niet in.

En die oplossingsrichting zie je vooral bij GroenLinks en D66.

VZ Als je Groesbeek van het gas af wilt halen, maar 5 kilometer verderop over de grens met Duitsland krijgen de inwoners een subsidie van 700 euro als ze een gasaansluiting nemen, dat valt aan niemand uit te leggen. Maar alles ontkennen is ook naïef. Wat wij vooral zien is dat er totaal niet meer wordt geluisterd naar de argumenten van de ander.

VZ 50PLUS wil wel luisteren en wel naar alle argumenten. Dat heeft te maken met gezond verstand, bezinning en levenservaring. We zijn weliswaar de kleinste partij in dit gremium, maar we zijn wel verdubbeld ten opzichte van de vorige periode. 50PLUS wil daarom graag een katalysator zijn. Het onderwerp klimaatverandering is namelijk te gevoelig en te gevaarlijk om zo vechtend tegenover elkaar te blijven staan. Wij roepen beide kampen op om over hun eigen schaduw heen te stappen. Te horen wat er nu echt wordt gezegd, te kijken naar de dingen waarover een gelijkvormige mening bestaat en te zoeken naar een compromis: een werkbare en vooral betaalbare oplossing. Je kunt namelijk niet groen doen als je rood staat. Als je dat met elkaar kunt opbrengen, dan neem je verantwoordelijkheid en je neemt de mensen mee. Daar gaat het toch om? Draagvlak creëren heet dat. Dat is in ons aller belang, niet alleen landelijk, maar ook in de provincie.

VZ, de samenleving verandert snel. Inmiddels is de helft van de bevolking al 50-plus. Dat wordt in de toekomst alleen maar meer. Dat betekent voor de 50PLUS partij dat dit gevolgen moet hebben voor het te voeren beleid.

Wonen en zorg zijn de eerste zaken waar wij dan aan denken. Maar ook recreatie en werk zijn factoren die veranderen. Er rust bijvoorbeeld nog steeds een taboe bij werkgevers om werkloze 45-plussers aan te nemen terwijl onderzoek heeft uitgewezen dat deze vooroordelen fabels zijn. Wij vinden dat werkgevers, UWV, gemeenten en ook de provincie een inspanningsverplichting naar deze mensen moeten hebben om de werkloosheid ook daar aan te pakken. Het is juist deze groep die hun kinderen in een leeftijd hebben dat ze naar het voortgezet onderwijs gaan of gaan studeren. Dat kost ontzettend veel geld, dat er niet is als ze werkloos zijn en dat zou betekenen dat die kinderen om die redenen niet kunnen gaan studeren.

Ook eenzaamheid bij ouderen is een groeiend probleem. Het feit dat je deze mensen niet hoort, betekent niet dat zij niets te klagen hebben.

VZ Wij zouden daarom een voorstander zijn dat deze groep, zeg vanaf 66 jaar, buiten de spits gratis of tegen een sterk gereduceerd tarief gebruik kunnen maken van het OV in de provincie. Dat zou je kunnen regelen door deze groep in de gelegenheid te stellen om via de provincie een OV kaart ter beschikking te stellen die dan bijvoorbeeld maximaal 10 euro per jaar zou moeten kosten.

Wij zouden graag zien dat hier een kostenraming naar wordt gedaan.

Een ander punt op het vlak van ouderen zijn de fietspaden.
In toenemende mate zien we fietsers die gebruik maken van e-bikes en de snellere variant daarop.
Dat brengt extra gevaar met zich mee voor ouderen en kleine kinderen. Zoals nu al blijkt zijn de meeste fietspaden te smal. Dat zou moeten betekenen dat er oplossingen gezocht moeten worden om deze gevaren in te dammen.

VZ Langer thuis wonen voor ouderen is prima, maar dan in een woonomgeving die leefbaar is voor hen door voldoende openbaar vervoer, geneeskundige zorg, aanspreekbare politie en winkels. Wat 50PLUS betreft: stop met het verder sluiten van verzorgingshuizen. Samenlevingsvormen van jong en oud KAN en zou meer gestimuleerd moeten worden. Hier zijn goede voorbeelden van. Denk ook aan erf-delen: boerenbedrijven die stoppen laten grote gebouwen achter, die een goede mogelijkheid bieden om eventuele alternatieve woonvormen te creëren waar jong, oud, rijk en arm samen kunnen wonen.

VZ Wij zien op het gebied van landbouwers en natuurbehartigers ook grote verschillen van opvattingen. Beide groepen trekken zich terug in loopgraven en beschieten elkaar met steeds feller worden bewoordingen van onbegrip. Naar onze mening is de tijd ruimschoots rijp voor een beweging daar tegenin. Er is zoveel know how onder deze mensen. Zonde om daar niets mee te doen. Wij zouden graag zien dat vertegenwoordigers van deze groepen bij elkaar worden gebracht om in de komende vier jaar gedragen uitgangspunten te formuleren die recht doet aan natuur behoud en verbetering en agrarische belangen. Dus eerlijke kansen voor de agrarische sector die in zwaar weer verkeert. Subsidie mogelijkheden voor toekomstbestendige bedrijven in het belang van de gezinnen van deze groep, hun veestapel en hun bedrijf waarbij de natuur niet uit het oog verloren mag worden en er gestreefd dient te worden naar een eerlijke en werkbare balans voor mens, natuur en dier.

VZ Wat wij daarom graag zouden zien is, dat in het licht van deze specifieke problemen, er een gedeputeerde komt met ouderenbeleid in zijn of haar portefeuille.

VZ, voor de te vormen coalitie zien we, ondanks onze kritiek, toch het liefst GroenLinks erbij. Daarbij is de kans groot dat we het beleid van de afgelopen jaren verder vorm kunnen geven met wat andere accenten, indien goed gekeken gaat worden naar het kostenaspect.

VZ, tot slot, 50PLUS zit vol ambitie en is er voor iedereen die 50-plus is, of dat wil worden. Wij willen de balans zoeken tussen ervaring en vernieuwing en het liefst de lijm zijn die beide verbindt.

lees meer
urgendaOproep aan fracties Provinciale Staten voor een ambitieus klimaatbeleid

Brief aan Mark Rutte van Paula van Liere

6 februari 2019

Haarlem, 31-01-2019

De minister-president drs. M. Rutte
Postbus 20001
2500 EA Den Haag

Geachte heer Rutte,

Iedere maandag en vrijdag pas ik, samen met mijn man, op mijn kleinkind van bijna 2 jaar. Ik kan u verzekeren dat dat fantastisch is. Wat mij vooral raakt in dat kleine opgroeiende mensje is het onvoorwaardelijk vertrouwen in de mensen om hem heen en zijn aanstekelijke levensvreugde.

Niet alleen mijn kleinkind, maar alle kleine kinderen waar ook ter wereld verdienen een mooie toekomst en die toekomst is in gevaar. Ze verdienen het dat wij ons collectief inzetten om het tij te keren en een rechtvaardig duurzaamheidsbeleid tot stand te brengen. Al veel te lang hebben we geleefd alsof de aarde onuitputtelijk is en ons geluk afhangt van meer, meer en meer. Dat moet stoppen.

Het doet mij pijn om te weten dat het leven op aarde in gevaar is en dat de tijd dringt. Ik maak me zorgen over de vermindering van de biodiversiteit; bijvoorbeeld het verdwijnen van wel 80% van de insectensoorten in minder dan 30 jaar, de alarmerende toestand van de bijen, een schadelijke landbouw, weilanden die zijn veranderd in een groene woestijn, al het afval en de plastic soep in de oceanen. Mij inspireert het om op een liefdevolle wijze te leven en keuzes te maken die bijdragen aan het geluk van mijzelf, mijn omgeving en toekomstige generaties. Het betekent dat ik het afval scheid, in een goed geïsoleerd huis woon, gebruik maak van zonne-energie, geen vlees eet, geen auto heb, niet vlieg en me heb aangesloten bij de Grootouders voor het Klimaat, https://grootoudersvoorhetklimaat.nl/. Ik kan u verzekeren dat ik al die inspanningen niet ervaar als opofferingen. Ik ben blij met alle manieren waarop ik kan bijdragen aan een goede toekomst voor alle kleinkinderen waar ook ter wereld. Zij zijn het waard.

Wij grootouders maken ons bezorgd, want zelfs met alle afspraken die in Parijs zijn gemaakt, is een opwarming van de aarde van meer dan 3 graden zeer waarschijnlijk, met als gevolgen overstromingen, volksverhuizingen en voedseltekorten. Omdat 1,5 graad opwarming van de aarde het maximum is voor een leefbare wereld mag Nederland in 2030 netto vrijwel geen CO2, door gebruik van energie, meer uitstoten. Volgens een recent rapport van het PBL wordt het EU doel van 14% duurzaam opgewekte energie evenals de door de rechter opgelegde doelstelling van 25% reductie van de uitstoot eind 2020 niet bereikt.

Het stoort mij als politici over de energietransitie praten in termen van lasten in plaats van kansen. En het stoort mij nog meer als zij, vanwege de veronderstelde lasten, zich in de aanloop naar verkiezingen plotseling sterk maken voor bescherming van de burger die hier financieel de dupe van dreigt te worden. Temeer als zij zelf keuzes gemaakt hebben die er toe leiden dat de lasten onevenredig bij de burger komen te liggen. Als overheid, bedrijven en burgers samen bijdragen aan de noodzakelijke veranderingen kan het rechtvaardig. Ik was blij verrast toen ik u in het NOS journaal hoorde zeggen, dat u niet tegen een CO2 heffing voor bedrijven bent.

Ik hoop dat u de pijn over de uitputting van de aarde en de gevolgen van de klimaatverandering met mij deelt en dat het u inspireert om alles te doen wat in uw vermogen ligt. De oude economie heeft haar houdbaarheidsdatum bereikt, en de problemen stapelen zich op. Het is tijd dat consumenten, politici en bedrijven andere keuzes maken. De omschakeling naar een duurzame economie is een groot en uitdagend traject, waarbij burgers en bedrijfsleven gesteund moeten worden door een krachtig en consistent optredende overheid. Er kan zoveel gedaan worden. De Grootouders voor het Klimaat hebben een aantal suggesties.

  • Uitstootnormen voor fossiele centrales invoeren, geleidelijk naar nul. Krachtig beleid voor de uitbreiding van zonne- en windenergie gericht op 100% CO2-loze elektriciteit.
  • Alle huizen en kantoren energieneutraal maken, d.w.z. geen aardgas en eigen duurzame energie (indien nodig collectief) opwekken.
  • Vervuiling aanpakken bij de bron door invoering van een CO2 belasting en het afbouwen van de CO2-uitstoot van de energie-intensieve industrie door ambitieuze energiebesparing en innovatiebeleid.
  • Het gebruik van elektrische auto’s en openbaar vervoer aantrekkelijker maken dan gebruik van brandstofauto’s.
  • Structurele veranderingen in de landbouwsector zoals een forse reductie van de veestapel en het bevorderen van de productie van plantaardige eiwitten. De landbouw in Nederland is verantwoordelijk voor ca 14% van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland. Daarvan komt ca 60% voor rekening van de veehouderij. En dan importeert de Nederlandse veeteelt sector ook nog eens veel soja als veevoer waarvoor tropisch oerwoud wordt gekapt.
  • De vrijstelling van belasting op vliegtuigbrandstof en van de BTW op vliegtickets opheffen, de uitbreiding van luchthavens in Nederland stoppen en vervanging van kerosine door duurzame biobrandstoffen geleidelijk verplichten. Vliegen is verantwoordelijk voor 2-4% van de opwarming door broeikasgassen en dat aandeel stijgt snel.
  • Schepen die Nederlandse havens aandoen verplichten om geleidelijk over te stappen op duurzame brandstoffen (biobrandstof, waterstof) en met de scheepvaartsector afspraken maken over andere verduurzamingsmaatregelen om tot een CO2 vrije scheepvaartsector in 2050 te komen.

Er is een inhaalslag nodig, maar gelukkig zijn er nog veel meer mogelijkheden dan ik hier heb genoemd. Laat u inspireren door het boek Drawdown, samengesteld door Paul Hawken, in vertaling uitgegeven door Maurits Groen. We hebben krachtig en inspirerend leiderschap nodig met veel inzet en moed. Een belangrijk aspect van goed leiderschap is het creëren van draagvlak voor maatregelen die nu eenmaal nodig zijn om welzijn, ook in de toekomst veilig te stellen. Waar een wil is, is een weg. Ik ben u dankbaar voor uw inzet voor ons land, Europa en de  wereld.

Vrijwel iedere eerste en derde donderdag van de maand kunt u mij, met de Grootouders treffen op het Plein bij de Tweede Kamer. U bent van harte welkom om met ons in gesprek te gaan. Laten we het vertrouwen van onze kleine kinderen niet beschamen en het vertrouwen van de jeugd herwinnen.

Ik vertrouw op de goedheid in u.

Dank u voor het lezen van deze brief.

Paula van Liere

Reactie op brief

lees meer
urgendaBrief aan Mark Rutte van Paula van Liere

Brief aan Arie Slob van Jogchum Kooi

4 februari 2019

Geachte minister Slob,

“Minister niet blij met spijbelen voor het klimaat”. Dat was één van de openingszinnen van het 18 uur journaal op donderdag 31 januari j.l. Iets verderop in het journaal hoorde ik u het volgende zeggen:

“We hebben regels in ons land dat leerlingen ook gewoon aan de leerplicht moeten voldoen, dat ze naar school moeten. Daar houden wij de leerlingen ook aan. Daar houden wij de scholen ook aan. Maar nogmaals het is heel fijn als zij een grote betrokkenheid hebben bij dit onderwerp en dat dat verder gestimuleerd wordt ook door er in het onderwijs aandacht aan te besteden dat is denk ik ook heel erg mooi. Maar onderwijs is onderwijs en spijbelen daar gaan we geen ruimte voor bieden”.

Zelf heb ik een leeftijd dat ik geen onderwijs meer volg. Regelmatig sta ik op Het Plein bij de ingang van de Tweede Kamer, samen met andere ouderen, een groep die zich “Grootouders voor het Klimaat” noemt. Wij staan daar niet omdat we het leuk vinden. Wij staan daar om de belangen te behartigen van de kinderen die net als wij, hebben vastgesteld dat de overheid niet aan zijn verplichtingen voldoet. Zij gaan spijbelen, iets wat niet mag. Onze overheid neemt niet de noodzakelijke maatregelen, iets wat ook niet mag.

Ik zou het fijn vinden als u in het openbaar ook de huidige regering toespreekt door haar op verantwoordelijkheden te wijzen, zodat ze horen dat het u menens is. Dat u het niet alleen fijn vindt “dat de leerlingen betrokken zijn bij het onderwerp” maar dat de regering “die betrokkenheid” ook erkent en met hoge prioriteit aan het onderwerp gaat werken.

Wij, “grootoudersvoorhetklimaat”, hebben die betrokkenheid nog niet gezien. Wij zien een overheid die na de Urgenda rechtzaak in 2015 zijn hakken in het zand zette en in hoger beroep ging. Wij zien een overheid die in de uitspraak in Hoger Beroep een stevige reprimande kreeg van de rechter omdat zij vond dat de overheid zijn werk niet had gedaan. Wij zien een overheid die een paar weken geleden tegen die uitspraak in cassatie ging. Zo overtuigd u niet de leerlingen. Begrijpt u dat ze hier geen genoegen mee nemen, dat ze zich zorgen maken over hun toekomst, dat ze u dat duidelijk willen maken en dat ze daarom besloten in actie te komen? Zij vinden hun toekomst ongetwijfeld belangrijker dan iets wat (uw woorden) niet mag, een dag spijbelen.

Ik denk dat de grootoudersvoorhetklimaat dat ook vinden.

N.B. U gebruikt het woord spijbelen. Dat mag niet. Misschien gaan de scholieren staken. Dat mag wel werd mij verteld.

Ik ben benieuwd naar uw reactie.

Met vriendelijke groet,

Jogchum Kooi

Reactie op brief

Kenmerk: 111164

Geachte heer Kooi,

Via Informatie Rijksoverheid heeft het Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap uw e-mail van 6 februari ontvangen. Daarin reageert u op
het standpunt van minister Slob over de klimaatdemonstratie die op
donderdag 7 februari heeft plaatsgevonden. Omdat hierover veel reacties
zijn binnengekomen, kan de minister helaas niet persoonlijk op al deze
berichten ingaan. Op zijn verzoek reageer ik daarom op uw e-mail.

Maatschappelijke betrokkenheid van jongeren een goede zaak

Allereerst wil ik u namens de minister hartelijk bedanken voor uw
betrokkenheid bij jongeren en hun toekomst. Verder vindt de minister
het, net als u, een goede zaak dat jongeren betrokken zijn bij
belangrijke maatschappelijke thema’s, zoals het klimaat. Scholen spelen
een belangrijke rol bij de ontwikkeling van deze betrokkenheid. Ze
moeten hier dan ook aandacht aan besteden, onder meer in het kader van
het zogenoemde burgerschapsonderwijs [1].

Leerplichtige leerlingen mogen niet spijbelen

Maatschappelijke betrokkenheid betekent echter niet dat leerplichtige
leerlingen mogen spijbelen om aan demonstraties mee te doen. Scholen
kunnen, in verband met de vrijheid van onderwijs, ervoor kiezen om
discussies over bijvoorbeeld het klimaat op te nemen in hun
onderwijsprogramma. En leerlingen kunnen buiten schooltijd van zich
laten horen.

_ _

Scholen bepalen zelf hoe te handelen bij spijbelen

Het is aan de scholen zelf om te beoordelen of kinderen spijbelen. Als
een leerling te vaak ongeoorloofd afwezig is (meer dan zestien uur in
vier weken), dan moeten scholen dit melden bij de leerplichtambtenaar.
Is er sprake van minder verzuim, dan beslissen scholen zelf of zij de
leerplichtambtenaar willen betrekken.

Ik ga ervan uit dat ik het standpunt van minister Slob hiermee voldoende
heb toegelicht, en dank u nogmaals voor uw betrokkenheid bij dit
belangrijke thema.

Met vriendelijke groet,

Henri van Faassen

Directeur Bestuursondersteuning en Advies

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Links:
——
[1] http://burgerschapindeschool.nl/de-burgerschapsopdracht-wat-moet-en-wat-kan

lees meer
urgendaBrief aan Arie Slob van Jogchum Kooi

Brief aan Klaas Dijkhoff van Jogchum Kooi

16 januari 2019

Januari 2019

Wat de toekomst brenge moge

Beste Klaas,

Ik heb genoten van je reactie op het klimaataccoord. Wat goed van je dat je daarin niet mee wilt gaan met de ideeën van mensen als Rob Jetten. Je hebt groot gelijk. Het is niet leuk om mensen iets af te pakken waar ze groot mee zijn geworden. Geen vaarvakanties meer omdat cruiseschepen de smerigste brandstof gebruiken die er is, niet meer vliegen terwijl Nieuw-Zeeland nou juist zo’n prachtig land is. Verplicht reizen met de trein die niet naar jouw bestemming gaat en vaak ook niet op tijd rijdt. Stoppen met de verbreding van wegen terwijl het hele land al in de file staat. Belachelijk toch?

Ik ben het met je eens. Ik wil ook volop genieten van datgene wat het leven te bieden heeft. En weet je, ik kan dat rustig doen. Ik ben al wat jaren een gepensioneerde. Ik heb tijd om te reizen en gelukkig ook voldoende geld om dat te doen. Dat geld besteden aan hogere energiekosten? Jammer van het geld. En weet je. Misschien verslechtert de aarde wel wat door mijn leefstijl maar dat maakt mij niet uit. Die wedstrijd win ik wel. Tegen de tijd dat het echt slecht gaat met de aarde leef ik toch niet meer. Dat is een groot voordeel als je oud genoeg bent.

Dat geluk heb jij denk ik niet. Jij lijkt me nog jong. Misschien wel jong genoeg om toch wat last te krijgen van een aarde die zich steeds slechter gaat gedragen. Maar ja dat is jouw probleem, dat maakt mij niets uit.

Weet je, ik heb een kleinzoon, net 3 jaar oud. Ik schrijf af en toe stukjes in een brief die ik hem toestuur als hij kan lezen. Ik schrijf daarin hoe het leven was toen ik werd geboren en heb hem gevraagd mij te schrijven hoe het leven is als hij zo oud is als ik nu ben. Dat wil ik graag weten. Ik weet nog niet waar hij die brief naar toe moet sturen, want tegen die tijd woon ik ongetwijfeld niet meer op het huidige adres. Soms denk ik: “Zal ik die brief wel sturen?”. Stel je voor dat hij mij dan schrijft dat er bijna niet meer te leven valt. Alles wat hij verdient moet worden ingeleverd bij de belastingdienst omdat alle hens aan dek moeten. Problemen, problemen, problemen. Maar nog erger: Stel je voor dat hij me vertelt dat dat mijn schuld is. Dat ik deel uitmaakte van een generatie die zijn probleem heeft veroorzaakt. Nog erger, dat hij mij schrijft dat wij dat bij leven al wisten, dat wij ook wisten hoe het anders kon, maar daar dat we dat niet wilden. Teveel mensen die niet luisterden naar die Rob Jettens die aandrongen op een andere manier van leven, naar mensen die ons ons mooie leven wilden afpakken. Mensen die luisterden naar jou, Klaas. Jij bracht tenminste een leuke boodschap. Ik kan hem schrijven dat we in een democratie leefden, een bestel waarin de grootste partij veel te vertellen heeft. Dat de fractie van die partij werd geleid door Klaas Dijkhoff, eens in een tv-prgramma opgeklommen tot de slimste mens. Dat ik er niets aan kon doen omdat hij meer invloed had dan ik en dat hij liever populair was dan verstandig. Is dat een goed idee?

Klaas, ik ken jouw privé situatie niet maar misschien krijg jij ook eens een kleinkind. Veel mensen vinden hun kinderen en hun kleinkinderen het meest kostbare bezit wat ze hebben. Weet je al wat jij je mogelijke kleinkind later gaat vertellen?

Ik hoor het graag.

Met vriendelijke groet,

Jogchum Kooi

P.S. Ik durf het niet aan het hierbij te laten. Ik kan mijn kleinzoon zo niet onder ogen komen. Daarom sta ik regelmatig op donderdagmiddag bij jouw werkadres voor de deur, als één van de “Grootouders voor het Klimaat”. Dat durf ik mijn kleinzoon wel te schrijven. Kom je een keer bij ons? We hebben een mooi manifest, leuk om te lezen.

 

 

 

Reactie op de mail 

From: Dijkhoff, K.
To: ‘jenbkooi’
Cc: Yeşilgöz, D.
Sent: Wednesday, January 16, 2019 1:32 PM
Subject: RE: Wat de toekomst brenge moge

Geachte heer Kooi,

Graag wil ik u hartelijk danken voor onderstaand e-mailbericht mede naar aanleiding van mijn uitspraken betreffende het Klimaatakkoord.

Ben zo vrij geweest uw bericht eveneens onder de aandacht te brengen van de woordvoerder uit de VVD-fractie, Dilan Yesilgöz-Zegerius.

Met vriendelijke groet,

Klaas Dijkhoff.

lees meer
urgendaBrief aan Klaas Dijkhoff van Jogchum Kooi

Grootouder Philip Beekman spreekt politici toe

6 december 2018

Toespraak Philip Beekman namens de Grootouders voor het Klimaat op het tweejarig jubileum op 6 december 2018.

We demonstreren nu twee jaar op het plein. Dat is een moment om bij stil te staan. Iedere twee weken, als de kamer niet in reces is. Dat is ruim 40 keer. Zelfs als de treinen niet rijden vanwege het noodweer zijn wij er. Op 19 januari 2017 boden we ons manifest voor het eerst aan. We hebben het nu aan vrijwel alle partijen aangeboden.

Wat willen wij? kort gezegd: een leefbare wereld voor onze kleinkinderen en toekomstige generaties. En klimaat is daarbij onze allergrootste zorg. Een zorg die overigens nauw

samenhangt met allerlei andere vormen van leefbaarheid. Als we niet heel snel handelen, dan gaan we naar 2 graden warmer met heel ernstige consequenties voor de mensheid. De veiligheid van de leefomgeving komt in gevaar (overstromingen, aardverschuivingen, bosbranden) en ook de voedselvoorziening (misoogst door overvloed of juist gebrek aan water en uitputting van de bodem). Overheid, bedrijfsleven en burgers moeten heel snel aan de bak; er is geen tijd meer te verliezen!

Uit uw reacties begrepen wij dat u ook wil dat er meer gebeurt en onze demonstraties sterken u daarin. Daarom gaan wij door. Wij gaan door tot er genoeg gebeurt. Tot we niet alleen praten over CO2 vermindering maar tot de uitstoot concreet daalt en wel snel!

Soms krijgen we te horen: u demonstreert wel, maar wat doet u zelf? Dat steekt een beetje. Wij demonstreren niet alleen, wij doen ook veel. We maken onze huizen duurzaam, houden lezingen en andere acties om klimaatbewustzijn te vergroten en we passen, ieder op zijn manier, onze levensstijl aan.

Maar wij kunnen het niet alleen. Uw inzet en actie om in saamhorigheid snel de juiste maatregelen te treffen – op alle fronten – is noodzakelijk. Wij ervaren vanuit de politiek veel lof en bijval en sympathie. Er wordt ook veel vergaderd over te nemen maatregelen. Maar er gaat kostbare tijd verloren en we zien – met een paar uitzonderingen zoals windmolens op zee – nog onvoldoende concrete voortgang en concrete extra maatregelen.

  • ja er is een ontwerp voor de klimaatwet, maar de doelen zijn nog niet concreet ingevuld,
  • ja er wordt gewerkt aan een klimaatakkoord, maar de voortgang is al vertraagd, en we zijn bang dat die vertraging nog verder zal oplopen
  • en ja, we zien meer over klimaat op de publieke omroep en in sommige kranten. Maar een werkelijke publiekscampagne vanuit de overheid is er nog niet.

Dat de noodzaak van de maatregelen begrepen moet worden is vorige weken weer eens benadrukt door de gele hesjes in Frankrijk. Dat geldt ook voor de rechtvaardige verdeling van de lasten.

Er is haast bij. Het is bijna 2020 en dan is het de wettelijke opdracht om 25% minder uit te stoten dan in 1990, zoals door de rechter in het Urgenda-vonnis bevestigd. Ten opzichte van staand beleid is er daar nog een gat van – volgens de laatste berichten – zeker 20 miljoen ton te dichten. En dat is nog een voorzichtige schatting. 20 miljoen ton – binnen twee jaar! Voor de beeldvorming, Als je een bos van 1000 km2, in de fik steekt, krijg je ongeveer 20 miljoen ton CO2. Dat is een bos bijna zo groot als de metropoolregio Rotterdam, waar ook Den Haag bij hoort. En u weet vast ook wel, dat sinds 1990 de Nederlandse uitstoot van CO2 nog helemaal niet is gedaald.

Het is niet aan ons om de maatregelen concreet te maken. Maar er zijn er wel een aantal die zó voor de hand liggen, dat ik ze toch wil noemen.

  • Als we de kolenstook in elektriciteitscentrales stoppen is er al 10 Megaton vermindering te verwachten.
  • Beperking van de maximumsnelheid is niet alleen goed voor klimaat en milieu, maar kan ook het aantal files verminderen. En als in Tokyo en San Francisco rekeningrijden kan, waarom kan dat dan niet hier?
  • CO2 taks kan beter vandaag dan morgen worden ingevoerd. Als het ETS echt begint te werken, kunnen we de taks eventueel weer afbouwen. Het bedrijfsleven moet ook zijn verantwoordelijkheid voelen en nemen. Nadelige gevolgen voor het bedrijfsleven kunnen elders worden gecompenseerd.
  • Onze veestapel is zeer belastend voor klimaat en milieu. Is het wel logisch dat één van de kleinste landen van Europa één van de grootste exporteurs
  • van vlees en melk is? Voor het produceren van ons veevoer worden enorme stukken regenwoud gekapt. Regenwoud wat juist CO2 kan opnemen.
  • Onze luchthavens wakkeren de internationale luchtvaart aan, maar belasten leefomgeving en klimaat. Klopt dat wel?
  • En laten we zo snel mogelijk een langdurige, intensieve en op feiten gebaseerde voorlichtingscampagne naar de burger op gang brengen. Ook op de sociale media en commerciële TV.

In diverse lezingen ervaren wij regelmatig hoe beperkt het zicht op de klimaatdreiging is.Om grootouder Jan Terlouw te citeren: ‘de mensen weten niet hoe groot en nabij de klimaatdreiging is. Hoe kan je dan verwachten dat ze meegaan in de hoogst urgente transitie?’

Dit zijn voorbeelden. Er zijn zeker nog meer mogelijkheden. De politiek heeft de opdracht om dit waar te maken. U bent aan zet. Ik heb al lang genoeg gepraat. De grootouders demonstreren nu twee jaar. Wij gaan door tot er voldoende gebeurt. Dan stoppen we. Hoe eerder hoe beter.

We zien, horen en merken graag van u!

Zie het bericht over het jubileum op 6 december 2018 hier. 

lees meer
urgendaGrootouder Philip Beekman spreekt politici toe

Reactie ‘Grootouders voor het Klimaat’ op het aanstaande Klimaatakkoord

13 oktober 2018

Op een van de regionale bijeenkomsten om meningen te peilen met betrekking tot het aanstaande Klimaatakkoord gaf Philip Beekman de mening van de Grootouders voor het Klimaat weer. De voorzitter van de vergadering, mede Grootouder voor het Klimaat Ed Nijpels, vroeg om een schriftelijk reactie op de website van het Klimaatakkoord. Die reactie volgt hieronder.

Grootouders voor het Klimaat, voorstellen voor het Klimaatakkoord

Grootouders voor het Klimaat (www.grootoudersvoorhetklimaat.nl ) vraagt om ambitieuze maatregelen in het Klimaatakkoord, die de Nederlandse bijdrage aan het halen van de afgesproken doelen (“Opwarming ruim beneden 2 graden en streven naar niet meer dan 1,5 graad”) waarborgen.

Grootouders voor het Klimaat heeft al in aanloop naar de Tweede Kamer verkiezingen van 2017 een klemmende oproep gedaan op de politiek voor een ambitieus klimaatbeleid in deze en volgende kabinetsperioden. Zie daarvoor het Manifest op www.grootoudersvoorhetklimaat.nl/manifest . Het is ook als bijlage toegevoegd.

Het regeerakkoord zet flinke stappen om zo’n ambitieus klimaatbeleid te realiseren, maar wij constateren dat er op een aantal punten meer dient te gebeuren en accenten anders zouden moeten worden gelegd. Hoewel de opdracht van uw commissie is om het regeerakkoord in te vullen, is het dus noodzakelijk om ook verder vooruit te kijken en waar enigszins mogelijk voor te sorteren op verdere versnelling, die ongetwijfeld nodig zal blijken.

Dat brengt ons tot de volgende concrete voorstellen voor het Klimaatakkoord.

  • Op korte termijn het tempo van reducties versnellen: Om in 2030 een reductie van 49% te bereiken is een snelle start nodig. Het tempo waarin maatregelen worden uitgevoerd kan omhoog ten opzichte van de voornemens van het regeerakkoord. Wind op Zee kan sneller worden uitgebouwd, de bestaande kolencentrales kunnen sneller worden gesloten, het aardgasvrij maken van woningen kan sneller worden aangepakt. Daarvoor is meer financiering vanuit de Rijksoverheid nodig op korte termijn. Het is riskant om bij zo’n grote operatie het in het begin rustig aan te doen. Het verdient aanbeveling om tussentijdse doelen te stellen en te handhaven.
  • De transitie van fossiel naar duurzame grondstoffen in de industrie wordt verwaarloosd: In de huidige plannen wordt er van de industrie een grote bijdrage verwacht in het reduceren van de uitstoot van CO2. Er wordt beoogd dat vooral te realiseren door middel van afvang en opslag van CO2. Dat zal zeker ook nodig zijn, maar de echte transitie naar het gebruik van duurzame biomassa of duurzame waterstof wordt hiermee niet bevorderd en zelfs belemmerd. Er zijn nu al goede mogelijkheden voor het produceren van een aantal basischemicaliën op basis van biomassa. En bij die processen is het in principe mogelijk ook CO2 afvang en opslag toe te passen, waardoor netto CO2 uit de atmosfeer wordt gehaald. Toepassing van duurzaam geproduceerde waterstof biedt grote kansen voor de zware industrie. In Zweden steunt de overheid de ontwikkeling van dit soort processen. Hierop zou het Klimaatakkoord zich veel sterker moeten richten.
  • In de landbouwsector ontbreekt een perspectief voor een broeikasarme toekomst: Het regeerakkoord bevat alleen wat technische maatregelen om de uitstoot tot aan 2030 enigszins te beperken, terwijl de grote bijdrage van de sector een fundamentele aanpak vereist en er goede mogelijkheden zijn om juist in Nederland een vooraanstaande rol te spelen in de overgang naar een meer plantaardige voedselvoorziening. Veehouderij zou sterk gereduceerd en grondgebonden moeten worden, waardoor import van krachtvoer niet meer nodig is. Een strategie die daarop is gericht zal ook land kunnen vrijmaken voor natuurontwikkeling en bosaanplant, dat samen met een andere vorm van bodembeheer kan leiden tot het uit de atmosfeer halen van flinke hoeveelheden CO2.
  • Veel meer bewustwording is nodig onder de bevolking: Het regeerakkoord zet onvoldoende stappen in het bewust maken van de bevolking van de grote risico’s die klimaatverandering met zich mee brengt. Zonder begrip van de materie bij de bevolking zal er geen draagvlak ontstaan voor het klimaatbeleid, en zal ook de noodzakelijke gedragsverandering van de consument uitblijven. Een veel actievere rol van de overheid en van alle bij het Klimaatakkoord betrokken partijen is nodig, ondersteund met een adequaat budget.
  • Versterking handhaving Wet Milieubeheer: de verplichting in de Wet Milieubeheer voor bedrijven om alle energiebesparingsmaatregelen te nemen die zich binnen 5 jaar terugverdienen is een belangrijk element in het klimaatbeleid. Duidelijk is geworden dat de capaciteit bij gemeenten en provincies om dit adequatt te handhaven volstrekt onvoldoende is. Het Klimaatakkoord biedt de kans aan gemeenten, provincies en Rijk om harde afspraken te maken voor het verbeteren hiervan, inclusief het reserveren van de daarvoor benodigde financiële middelen.

Daarnaast vragen wij aandacht voor de 55% reductiedoelstelling, waarvan het kabinet aangeeft die in Europees verband te willen realiseren. Dat kan alleen geloofwaardig zijn, wanneer er voor de sectoren in Nederland zelf ook zicht is om die 55% reductie in 2030 te bereiken. Daarom vragen wij om het expliciet in het Klimaatakkoord verkennen van additionele maatregelen die kunnen leiden tot verdere reducties bovenop de 49%. Alleen dan kan Nederland geloofwaardig van andere lidstaten vragen zich daarbij aan te sluiten.

lees meer
urgendaReactie ‘Grootouders voor het Klimaat’ op het aanstaande Klimaatakkoord

Het regeerakkoord zet grote stappen, maar ons doel is nog lang niet bereikt

16 oktober 2017

Het regeerakkoord zet grote stappen, maar ons doel is nog lang niet bereikt 

Het duurzaamheidshoofdstuk van het regeerakkoord (https://www.kabinetsformatie2017.nl/documenten/publicaties/2017/10/10/regeerakkoord-vertrouwen-in-de-toekomst ) bevat ambitieuze doelen voor het beschermen van het klimaat. Het zet een flink aantal stappen in de goede richting. Voor het eerst wordt erkend dat de afspraken van Parijs een aanscherping van het klimaatbeleid vereisen, in Europa en in Nederland.

Er wordt gestreefd naar een halvering van de uitstoot van broeikasgassen in 2030 ten opzichte van 1990. Om dat te bereiken zullen alle 5 bestaande kolencentrales uiterlijk in 2030 gesloten worden, zal er veel meer windenergie op zee worden opgewekt, komt er een CO2 belasting voor elektriciteitscentrales, wordt er een start gemaakt met het klimaatneutraal en aardgasvrij maken van alle woningen in Nederland (volledig neutraal in 2050), zullen er steeds minder benzine- en dieselauto’s mogen worden verkocht (na 2030 zelfs helemaal verboden) en wordt de energie-intensieve industrie (raffinaderijen, chemische fabrieken, staalfabrieken) verplicht de uitstoot van CO2 flink te verminderen, deels door CO2 af te vangen en voor eeuwig onder de zeebodem op te slaan. Ook wordt een belasting op vliegtickets ingevoerd als andere maatregelen om het vliegverkeer te beperken niet helpen. Ondanks deze goede voornemens moet er nog meer gebeuren. De uitvoering  moet sneller ter hand worden genomen, het ambitieniveau moet nog hoger en een structurele transitie naar duurzame industrie en landbouw vraagt meer aandacht.

De uitvoering komt maar langzaam op gang

Gedetailleerde afspraken met het bedrijfsleven, milieuorganisaties en de overheid over het nemen van maatregelen zullen worden vastgelegd in een nieuw Energieakkoord. De hoofdpunten van het klimaatbeleid zullen in een klimaatwet worden vastgelegd, waarmee ook toekomstige regeringscoalities er aan gebonden zullen zijn.

De uitvoering van al deze plannen is echter allerminst verzekerd en dat zal onze volle aandacht vragen. De doelstelling om te uitstoot te halveren hangt namelijk af van Europees overleg. De precieze invulling van de sluiting van de kolencentrales, de CO2 belasting, de maatregelen die de industrie moet nemen, de vliegbelasting, het klimaatneutraal maken van woningen, dit alles moet na onderhandeling met alle betrokkenen in een nieuw Energieakkoord worden vastgelegd en dat zal nog jaren duren. Voor het aardgasvrij maken van alle woningen moeten bovendien afspraken tussen het rijk en de gemeenten worden gemaakt en zullen gemeenten deze operatie vooral moeten dragen. Over de invulling van de klimaatwet is nog weinig duidelijk.

Ambitieniveau moet en kan hoger

Ook zijn er, ondanks de ambities, nog een flink aantal punten die sterker hadden gekund en gemoeten. Zo heeft de coalitie nog niet de 1,5 graad doelstelling van Parijs omarmd, de inzet is gericht op iets minder dan 2 graden. Voor 1,5 graad zou de uitstoot van CO2 in 2040 naar nul moeten en niet pas in 2050 of later. Het valt ook op dat het akkoord niets zegt over de lange termijn, terwijl dat juist voor een goede klimaatwet essentieel is. Vastleggen wanneer de CO2-uitstoot naar nul moet mag daarin niet ontbreken.

De uitbreiding van wind op zee zou volgens berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving nog sneller kunnen. Zeker nu de kosten ervan zo drastisch zijn gedaald, er spoedig windparken zonder subsidie kunnen worden gebouwd en er een CO2 belasting op elektriciteit wordt ingevoerd. De bedragen die zijn gereserveerd voor het aardgasvrij maken van woningen zijn veel te bescheiden. Dat zal leiden tot vertraging, terwijl er nu elk jaar in ons land ca 400000 gasgestookte CV ketels worden geplaatst, waarmee het probleem alleen maar groter wordt.

Bij Industrie en Landbouw is transitie naar duurzaam nodig

Verder valt op dat er nauwelijks wordt ingegaan op de noodzakelijke transitie van fossiele naar duurzame grondstoffen in de industrie. Er wordt vooral geleund op het afvangen en opslaan van CO2. Dat zal ook nodig zijn, maar te veel daarop vertrouwen zal een echte verduurzaming in de weg staan. In de landbouwsector ontbreekt een perspectief voor een broeikasarme toekomst in 2050, iets dat gezien de forse bijdrage van landbouw en veeteelt aan klimaatverandering niet mag ontbreken. Het akkoord bevat alleen wat technische maatregelen om de uitstoot enigszins te beperken. Bescherming en versterking van de natuur, een onmisbaar onderdeel van een goed klimaat- en duurzaamheidsbeleid, ontbreekt geheel in het akkoord.

De mooie voornemens zullen alleen kunnen worden gerealiseerd met voldoende steun in de samenleving. Het bewustzijn van wat er op het spel staat zal moeten groeien. Daar kunnen Grootouders bij uitstek een belangrijke rol in spelen.

Kortom, ons werk is allerminst klaar.

Philip Beekman en Bert Metz

 

lees meer
urgendaHet regeerakkoord zet grote stappen, maar ons doel is nog lang niet bereikt