Geen categorie

Inspiratiedag

2 december 2019

Op 18 november vond er een inspiratiemiddag plaats voor de mensen die zich als vrijwilliger hebben opgegeven. Het was een mooie middag waar veel ideeën zijn bedacht en acht werkgroepen zijn gevormd.

  • Het organiseren van “ludieke/ aandacht trekkende acties”, waarbij het aspect “duidelijker herkenbaarheid/ specifiekere boodschappen” en de volgende punten uit de suggesties wordt meegenomen:
    1. Met kinderwagens naar het Malieveld: “geen trekkers maar duwers”
    2. Publieke tribune inspreken – laten horen/ zien
    3. Minder braaf
    4. Grootouders delen zakjes lucht uit (Edda)
    5. Krachten bundelen met andere klimaat- en natuurgroepen
    6. Koor met kleinkinderen en grootouders starten
    7. Een kinderlied componeren over het klimaat en de jeugd- presenteren op het jeugdjournaal of Instagram

Namen: Edda Pauw, Leny Hurley- Crefeld, Ted Agens, Yohanna Hermans, Leny Cobben, Cees de Gier, Richard Karamali.
Kernteam: Margriet Goddijn, Vita Sligter

2. “Persmomenten creëren/ in de media komen”, waarbij ook de volgende suggesties worden meegenomen:

  • BN’ers
  • Omroep Max + Koffietijd + Journaal + DWDD
  • Grootouder- denktank die
    • Reageert op de actualiteit
    • (ludieke) persacties verzint
  • Kleinkinderen met opa’s en oma’s samen vloggen: voor goede en eerlijke info: voeding, klimaat, etc.
  • Interviews in landelijke bladen
  • Persoonlijke verhalen naar voren brengen
  • Huis- en huisbladen aanschrijven
  • Plaatselijk bekendheid geven aan de doelstellingen van de Grootouders voor het Klimaat
  • Positieve verhalen onder de naam van Grootouders voor het Klimaat met vermelding van volgende pleinbijeenkomst in de buurt
  • Kinderen in de pers – kinderen hebben een toekomst nodig
  • Ambassadeurs met ingangen in de media
  • Lijst maken met potentiele ambassadeurs maken en persoonlijk benaderen met concrete vraag.
  • Pers direct aanspreken dat zij een enorme verantwoordelijkheid hebben in het verstrekken van informatie over klimaatverandering en gezondheidsrisico’s.

Namen: Herman Schols, Yohanna Hermans, Edda Pauw, Yolande Koblu.
Kernteam: Lowie en Sietse

3. Het organiseren van trainingen om klimaatgesprekken te voeren, waarbij de volgende suggesties worden meegenomen:

  • Inhoud
  • Geweldloos communiceren
  • Bent u Grootouder? Mag ik u het manifest sturen om te tekenen? Manifest? Zin om met gelijkgestemden bijeen te komen.

Namen: Jacob de Meijere, Hermien de Meijere, Han Jan Lamers, Egbert v.d. Hoek, Leny Hurley- Crefeld.
Kernteam: Margriet Goddijn, Philip Beekman

4. Wedstrijd CO2 besparen, waarbij de volgende suggesties worden meegenomen

  • Klimaatcup: tussen lokale clubs/verenigingen
  • Landelijke kampioenschappen met lokale voorrondes

Namen: Leny Hurley- Crefeld

5. Stem voor je kleinkind, met volgende suggestie:

    • Advertenties breed ondertekend

>> oppakken uiterlijk september 2020  ter voorbereiding voor de verkiezingen van 2021.

Namen: Gerard Beltman.
Kernteam: Vita Sligter

6. Inspreken

Er zijn al Grootouders voor het Klimaat die hebben of gaan inspreken. Nu hebben zich meer mensen gemeld en worden er de volgende suggesties meegenomen:

  • Gemeentelijke commissies
  • Provinciale commissies
  • 2e Kamer commissies
  • Grootouders met kennis regelmatig voorlichting laten geven aan politici en ambtenaren
  • Concrete maatregelen voor onze kleinkinderen voorstellen

Namen: Marlies Gommers (Gelderland), Leny Cobben, Leny Hurley- Crefeld. Al actieve grootouders: Piet Jansen (Zuid-Holland), Arie Bijl (Noord-Brabant).
Kernteam: Bert Metz, Vita Sligter, Philip Beekman

7. Lezingen

Meerdere Grootouders voor het Klimaat hebben al lezingen gegeven zie: lezingen
Nu hebben meer mensen zich gemeld en worden de volgende suggesties worden meegenomen:

  • Eventueel studenten werven
  • Kan op middelbare scholen, bejaardenhuizen, mbo’s
  • Studium Planetarium
  • Grootouders met kennis voorlichting geven aan politici en ambtenaren

Namen: Leny Cobben. Al actieve grootouders: Kees van Deelen, Eric Ferguson
Kernteam: Bert Metz, Philip Beekman, Sietse Brouwer, Lowie van Liere

8. Demonstraties effectiever maken, waarbij de volgende suggesties worden meegenomen:

    • (Groot)ouders voor het Klimaat op groot bord
    • In gesprek gaan met mensen op straat
    • Per bijeenkomst een specifiek thema
      • Eventueel sprekers uitnodigen
      • Koppelen aan andere politici
    • Eventueel passende publiciteit
      • Duidelijke boodschap
      • Grondwet artikel 21
      • Specifieke issues
  • Aandacht trekken a la Greta
  • Op straat op dezelfde tijd maar andere dorpen, steden
  • Steeds dezelfde boodschap

Namen: Cees de Gier, Richard Karamali, Ted Agens; actieve grootouders in Overijssel (Jan Woltinge), Noord-Brabant (Arie Bijl) en Limburg (Rene van der Luer) erbij betrekken
Kernteam: Anneke Duijndam

 

    Ja mag meerdere aankikken
lees meer
urgendaInspiratiedag

Veel meer actie nodig om de Parijs doelen te halen

2 december 2019

Met een opwarming die nu al 1 graad is, dringt de tijd om de uitstoot van broeikasgassen te laten dalen. Voor de grens van 1.5 graad moet de wereldwijde uitstoot nul zijn over ca. 50 jaar. Maar op dit moment neemt die uitstoot nog steeds toe. Het Emissions Gap Report van de Verenigde Naties, dat vorige week werd gepubliceerd, laat zien dat de uitstoot vorig jaar een record heeft bereikt. Erger nog, de plannen die landen hebben ingediend om het Parijs Akkoord uit te voeren, zullen, zelfs als ze geheel worden uitgevoerd, de opwarming onvoldoende beperken. Als er niets verandert dan komt de opwarming aan het eind van de eeuw ruim boven de 3 graden uit, met een verdere stijging daarna.

Het is dus hoog tijd dat landen hun plannen flink aanscherpen. Volgend jaar, op de klimaattop in Glasgow, zal dat moeten gebeuren. Maar tot dusver zijn er geen signalen dat de G20 landen (die met elkaar goed zijn voor zo’n 80% van de totale uitstoot) met de noodzakelijke aanscherpingen gaan komen. De Verenigde Staten gaan onder president Trump hun huidige doelen (nog afgesproken onder president Obama) niet halen en zijn van plan over een jaar zich uit het Parijs Akkoord terug te trekken. In Brazilië, onder president Bolsonaro, worden de plannen niet waargemaakt. De Europese Unie doet haar best om volgend jaar een scherpere doelstelling af te spreken: klimaatneutraal in 2050, d.w.z. een uitstoot van netto nul in 2050. Er zijn echter nog steeds drie lidstaten die dat tegen houden. Eurocommissaris Timmermans moet dit probleem gaan oplossen en zal daarvoor een breed pakket maatregelen, inclusief sociale maatregelen om de enorme transitie voor iedereen mogelijk te maken, voorstellen, bekend onder de naam “Green Deal”. Als China de plannen gaat aanscherpen, wat niet onwaarschijnlijk is, dan kan er met Europa hopelijk een “kopgroep” ontstaan de andere landen kan prikkelen ook hun plannen aan te scherpen.

Nederland probeert intussen een inhaalslag te maken. Met het Klimaatakkoord moet een halvering van de uitstoot van broeikasgassen in 2030, ten opzichte van 1990, worden gerealiseerd. En het pleit in de EU voor een reductie van 55% (die er wellicht gaat komen als de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050 wordt aanvaard). Helaas blijkt uit de doorrekening van het Planbureau voor de Leefomgeving dat met de huidige afspraken in het Klimaatakkoord de reductie op zo’n 45% zal blijven hangen. Ook in Nederland zal er dus nog een schep bovenop moeten. Daarnaast heeft Nederland nog geen concrete plannen om de doelstelling van 95% reductie in 2050, die in de Klimaatwet vastligt, te halen.

lees meer
urgendaVeel meer actie nodig om de Parijs doelen te halen

De adder onder het (stikstof)gras

19 november 2019

De besluiten van het kabinet om overdag de maximum snelheid op snelwegen naar 100km te verlaten om zo de stikstofneerslag in natuurgebieden te verminderen zijn ook goed voor het klimaat (minder uitstoot van stikstofoxiden bij lagere snelheden), de verkeersveiligheid (minder doden en gewonden), de gezondheid (minder schadelijke luchtverontreiniging), de doorstroming van het verkeer (minder files) en de portemonnee (minder brandstofkosten). Er blijkt echter volgens de brief van het Kabinet aan de Tweede Kamer over de stikstofmaatregelen ook gemorreld te gaan worden aan de natuurbescherming: heroverwegen om de Natura 2000 status van natuurgebieden af te schaffen, terugbrengen van de beschermingsniveaus, etc.

Op de website van Agraaf is te lezen wat veel boeren daaronder verstaan, dan kan dat wel eens een grote aanslag op de bescherming van de natuur in Nederland gaan betekenen. Tot dusver heeft de Europese Commissie, die toeziet op de uitvoering van de Natura 2000 wetgeving door de EU lidstaten, geen medewerking verleend aan pogingen van Nederland en andere EU landen om dat te doen. Het hek zou ook van de dam zijn, als sommige lidstaten wel eenzijdig de bescherming van natuurgebieden zouden mogen verminderen. Dan staan vervolgens andere landen op de stoep om hetzelfde te doen.

Natuur is belangrijk voor het klimaat (vastlegging CO2), de biodiversiteit (die zwaar onder druk staat) en de gezondheid van mensen. En Nederland heeft al zo weinig natuur. Laten we ervoor zorgen dat de stikstofcrisis een versterking van de natuur oplevert en geen verzwakking.

 

lees meer
urgendaDe adder onder het (stikstof)gras

Stikstof en klimaat

28 oktober 2019

Er is grote maatschappelijk onrust over het stikstofprobleem. Waar gaat dit nu precies over? Het probleem is de neerslag (“depositie” in vakjargon) van stikstofverbindingen in natuurgebieden, waardoor de natuur wordt aangetast. Het gaat om ammoniak uit de landbouw en stikstofoxiden van het verkeer, de industrie en de landbouw (NEMO Kennislink en TNO).

De neerslag van stikstofverbindingen in de belangrijkste natuurgebieden in Nederland, de zogenaamde Natura 2000 gebieden (Rijksoverheid), is al jaren veel te hoog om de natuur in stand te houden. Het kaartje hiernaast (Universiteit Wageningen) laat zien dat de overschrijding van de norm tussen de 5 en 75% ligt. De belangrijkste bijdragen aan de totale neerslag in Nederland komen van de Nederlandse landbouw (ca. 45%), buitenlandse bronnen(ca. 35%) en Nederlands wegverkeer (ca. 6%). Maar dat zegt niet zoveel. Het gaat er uiteindelijk om hoe die bijdragen zijn voor elk natuurgebied afzonderlijk. Dat is op het tweede kaartje te zien. De bijdrage van de landbouw varieert van 1 tot 65%, met de grootste bijdragen in Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg. De rest komt dus van andere bronnen, die ook op grotere afstand van natuurgebieden kunnen liggen, omdat stikstofverbindingen over lange afstand kunnen worden getransporteerd.

Jarenlang is in Nederland verdere uitbreiding van veestallen, wegen en industrie toegestaan, met extra stikstofneerslag in natuurgebieden met de hoop dat op termijn er door technische ontwikkelingen minder uitstoot zou gaan plaatsvinden. Door een uitspraak van de bestuursrechter is deze praktijk nu verboden, met als gevolg dat momenteel geen vergunningen meer kunnen worden verstrekt voor uitbreiding van stallen, wegen en gebouwen die tot extra stikstofneerslag in natuurgebieden leiden (Rijksoverheid).

De oplossing zal moeten komen van daadwerkelijke vermindering van de stikstofuitstoot van landbouwbedrijven (minder vee, andere praktijken met minder ammoniakuitstoot), het wegverkeer (snelheidsverlaging en diesel vervangen), de industrie (fossiele brandstoffen vervangen door elektriciteit en verlaging van de uitstoot van stikstofoxiden door chemische fabrieken). Door de grote bijdrage van stikstofbronnen op grote afstand van natuurgebieden zullen zowel gebiedsgerichte als landelijke maatregelen nodig zijn (TNO).

Hoe werkt dit door in het klimaatbeleid?

Zoals in een eerdere nieuwsbrief al gemeld, zullen veel maatregelen om de stikstofuitstoot te beperken ook leiden tot een afname van de uitstoot van broeikasgassen. Dus dat is positief. Minder vee leidt tot minder mest en minder uitstoot, langzamer rijden zorgt niet alleen voor minder uitstoot van stikstofoxiden, maar ook dat we zuiniger rijden en minder fossiele brandstoffen gebruiken.

Technische oplossingen die vaak worden genoemd voor het stikstofprobleem, zoals het plaatsen van luchtwassers op veestallen, helpen dan weer niet voor het klimaat omdat deze apparaten veel energie verbruiken en niets doen aan de hoeveelheid dieren.

Het stikstofbeleid laat zien dat pas na een definitieve uitspraak van de rechter de overheid echt pas op de plaats maakt en een rem zet op vervuilende activiteiten. Laten we hopen dat de definitieve uitspraak in de Klimaatzaak op 20 december ook leidt tot een versnelling, en een serieuze aanpak. Het 40puntenplan van Urgenda zorgt niet alleen voor 25% minder uitstoot in 2020, maar dringt ook de stikstofuitstoot flink terug.

lees meer
urgendaStikstof en klimaat

Kan kringlooplandbouw de uitstoot van broeikasgassen reduceren?

11 oktober 2019

Er wordt veel gesproken over kringlooplandbouw dezer dagen. Het moet de oplossing worden van allen problemen die nu door de landbouw worden veroorzaakt: overbemesting, stikstofdepositie, uitstoot van broeikasgassen, insectensterfte, ontbossing door veevoerimport, etc. De Minister van Landbouw heeft een visie gepubliceerd waarin er in 2050 alleen nog maar kringlooplandbouw in Nederland bestaat. Maar hoe werkt dat dan? En is het voor alle problemen een oplossing?

De Universiteit van Wageningen verwoordt het zo: “Kringlooplandbouw houdt in dat we agrarische biomassa en de daarin opgeslagen voedingsstoffen vasthouden in het voedselsysteem. Door nog veel zuiniger om te gaan met schaarse grondstoffen en minder biomassa te verspillen, hoeven minder voedingsstoffen van elders te worden aangevoerd in de vorm van bijvoorbeeld kunstmest en geïmporteerd veevoer. De beschikbaarheid van circulaire grondstoffen bepaalt daarmee de productiecapaciteit en de mogelijkheden voor consumptie die daaruit voortvloeien.”

Met andere woorden: in een gesloten kringloop, blijven veevoer, mest, groente, fruit en dierlijke producten bij elkaar in de buurt. Import van veevoer uit andere werelddelen hoort daar niet bij. Daarmee wordt de import van stikstof gereduceerd, en zal de veestapel moeten krimpen en daarmee daalt de uitstoot broeikasgassen.

Koeien en schapen blijven hiermee nog methaan uitstoten en er ontsnapt nog steeds lachgas uit bemeste bodems, maar in veel mindere mate. Een verdere verduurzaming kan worden gerealiseerd door het terugdringen van het gebruik van pesticiden en door het vasthouden van CO2 in de bodem. Dat laatste kan bijvoorbeeld door het aanleggen van voedselbossen op landbouwgrond, minder ploegen en het ophogen van het grondwaterpeil in veengronden.

Nederland importeert nu veel veevoer, en exporteert ruim 70% van alle vlees, melk en eieren die we hier produceren. Ook eten wij veel buitenlandse producten zoals bananen en avocado’s, maar ook vlees uit Argentinië. Kringlooplandbouw is dus nog ver weg en vraagt een behoorlijke aanpassing. De vraag hoe de overstap naar kringlooplandbouw kan worden gerealiseerd is kort geleden bekeken door de Taskforce Verdienvermogen Kringlooplandbouw.

De conclusie van de Taskforce is een Europese oplossing omdat er intensieve handel in landbouwproducten plaats vindt. En er zijn ook stevige prikkels nodig om boeren op andere productiemethoden te laten overstappen. Een heffing op uitstoot van CO2 en methaan tot de stikstofuitstoot zal waarschijnlijk nodig zijn (Trouw), ofwel een bonus op het vastleggen van koolstof in de bodem.

Ondertussen kunnen we ook zelf wat doen: met onze dagelijkse boodschappen kunnen we lokale boeren ondersteunen die geen kunstmest of pesticiden gebruiken en al aan kringloopboeren doen. Kies vaker plantaardig, lokaal, biologisch of uit het seizoen.

lees meer
urgendaKan kringlooplandbouw de uitstoot van broeikasgassen reduceren?

Petra Laseur onze Klimaatvoorleesgrootouder

10 oktober 2019

Vanaf de Dag van de Duurzaamheid (10 oktober) Petra Laseur de eerste Klimaatvoorleesgrootouder van Nederland. Zij spoort zo veel mogelijk grootouders, grootooms en groottantes aan om het hele jaar door op scholen, buurthuizen, BSO’s of kinderboerderijen voor te lezen over de opwarming van de aarde. Lees hieronder de leesmomenten van Petra Laseur die al zijn gepland.

Heb je nog een idee voor een locatie of evenement. Stuur een mail naar info@grootoudersvoorhetklimaat.nl 

Vanaf de Dag van de Duurzaamheid (10 oktober) Petra Laseur is officieel benoemd door de burgemeester Carol van Eert van de gemeente Rheden. Van Eert overhandigde haar de sjerp die is ontworpen door Janna van Maanen van Studio First Things First. De wereldkaart met het rode randje beeldt op een subtiele manier de opwarming van de aarde uit.

Na de overhandiging heeft Laseur de voorleesactie van de Dag van Duurzaamheid Onderwijs afgetrapt door voor te lezen uit ‘Sem en Saar geven positieve energie’, dat speciaal is geschreven voor de voorleesactie.

Het Rheden Nieuws en Omroep Gelderland schreven er artikelen over met mooie foto’s en er is een stukje te zien in het 17.00 uur Journaal van TV Gelderland (vanaf 07.30).

Petra Laseur zal dit schooljaar nog vaker gaan voorlezen en roept grootouders, grootooms en groottantes op om het hele jaar door op scholen, buurthuizen, BSO’s of kinderboerderijen voor te lezen over klimaatverandering en duurzaamheid. 

Actrice Petra Laseur leest tijdens Nederland Leest twee keer voor als Klimaatvoorleesgrootouder op de Roelof Venema School. Aan de groepen 4 leest Petra Laseur voor uit Duurzame oma van Sjoerd Kuyper en voor de groepen 6 uit Help mijn iglo smelt! van Natalie Righton & Ton Koene. Het belooft een mooie ochtend te worden.

Het evenement begint om 9.00u en zal eindigen op 10.30u. Wil je erbij aanwezig zijn? Stuur een mail: info@grootoudersvoorhetklimaat.nl

lees meer
urgendaPetra Laseur onze Klimaatvoorleesgrootouder

Kan Nederland overleven met de verwachte zeespiegelstijging?

3 oktober 2019

Afgelopen week bracht het IPCC een nieuw rapport uit. Zeespiegelstijging als gevolg van de opwarming van de aarde stond daarin centraal. De gletsjers en de ijskappen op Groenland en Antarctica smelten steeds sneller en dat draagt nu meer bij aan de zeespiegel stijging dan de uitzetting door warmer wordend water. Aan het eind van de eeuw moet rekening worden gehouden met gemiddeld bijna 1 meter stijging als we er niet in slagen de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd naar nul te brengen. Er is bovendien een kans dat dit ook wel aanzienlijk meer zou kunnen worden dan 1 meter (Volkskrant, NRC). Omdat het afsmelten van ijskappen langzaam gaat, zal de stijging daarna doorgaan. In het jaar 2300 moeten we dan rekening houden met zo’n 2 tot 5 meter stijging van de zeespiegel (NRC). Dat roept ernstige vragen op over de toekomst van ons land (Klimaatverandering.org).

lees meer
urgendaKan Nederland overleven met de verwachte zeespiegelstijging?

Maatregelen tegen stikstof zijn ook gunstig voor reductie van broeikasgassen

24 september 2019

Er is veel commotie over de te hoge stikstofneerslag in natuurgebieden. Die is vooral afkomstig van de landbouw (met name de rundveehouderij), maar ook verkeer en industrie dragen bij (CLO). Door een recente uitspraak van de Raad van State kunnen duizenden nieuwe activiteiten die de stikstofneerslag verhogen nu niet doorgaan. Interessant is dat maatregelen die de stikstofuitstoot verminderen ook gunstig zijn voor de uitstoot van broeikasgassen. Halvering van de veestapel zou 5 miljoen ton CO2 schelen. De maximumsnelheid overal naar 100 km/u zou ruim 1 miljoen ton CO2 reduceren (zie ook het 40 puntenplan van Urgenda).

lees meer
urgendaMaatregelen tegen stikstof zijn ook gunstig voor reductie van broeikasgassen

Hebben de hittegolven van deze zomer iets met klimaatverandering te maken?

17 september 2019

Het antwoord is ja. Maar vroeger kwamen er toch ook hittegolven voor? Het is zo dat de opwarming van het klimaat de kans op hittegolven verhoogt en de maximum temperatuur doet stijgen. Het KNMI heeft uitgerekend dat de kans op hittegolven zoals we deze zomer hebben gehad nu minstens 5, maar misschien wel 200 keer zo hoog is als in de periode 1981-2000. En volgens een analyse van het WorldWeather Attribution Project lagen de maximum temperaturen deze zomer zo’n 1,5 a 3 graden hoger dan zonder klimaatverandering het geval zou zijn geweest. Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI: “Als we deze trend doortrekken, komt er een 40-gradenhittegolf zo ongeveer om het jaar”.

lees meer
urgendaHebben de hittegolven van deze zomer iets met klimaatverandering te maken?

50plusbeurs 2019

17 september 2019

Van 17-21 september staan de Grootouders voor het Klimaat op de 50plusbeurs.
Een mooi moment om met veel mensen in gesprek te gaan over de beweging.
Daarnaast focussen we dit jaar op de voorleesacties en het voedselbosproject.

Ik gun onze kleinkinderen een leefbare wereld. Daarom steun ik de Grootouders voor het Klimaat in hun oproep aan overheid, bedrijfsleven en burgers om het klimaatprobleem voortvarend aan te pakken.

Hier teken ik voor

Voorlezen 

Regelmatig doen verschillende grootouders een voorleesactie op scholen, buurthuizen, BSO’s of kinderboerderijen. Het is goed om vanaf jongs af aan met kinderen te praten over klimaatverandering zonder ze te belasten met doemscenario’s. Je kunt ze op een positieve en creatieve en vooral humoristische manier meenemen. Juist door voor te lezen. Je zult verbaasd staan met welke creatieve oplossingen ze komen!

Voorlezen geeft heel veel voldoening en plezier, voor zowel de luisteraar als de voorlezer!

Wil je ook ook een keer voorlezen? Neem dan contact met ons.

Voedselbos

Wil je op de hoogte blijven? Laat hieronder je mailadres achter:

Wil je helpen concreet CO2 terug te winnen uit de lucht? Lees meer. 

lees meer
urgenda50plusbeurs 2019