Geen categorie

1,5 graden

28 april 2020

1,5 o

Het woord 1,5 raakt steeds populairder. Iedereen praat over de 1,5 meter samenleving. Goed om even stil te staan bij die andere 1,5: de opwarming van de aarde met maximaal 1,5 graad, zoals afgesproken in het Akkoord van Parijs.

Hoe staat het met de opwarming?
Het jaar 2019 was het op een na warmste jaar sinds het begin van de waarnemingen: ongeveer 1 graad boven de periode 1850-1900 (het gemiddelde van alle land- en zeeoppervlakken). In Europa was het zelfs het warmste jaar ooit. Metingen over de maand maart in 2020 laten mondiaal een opwarming zien van ca 1,1 graad zien t.o.v. het gemiddelde over de maand maart in de periode 1900-2000. We zijn dus hard op weg om de 1,5 graad te passeren in de loop van deze eeuw, wellicht zelfs al over een jaar of tien.

Waarom is 1,5 graad als maximum belangrijk?
Hoe groter de opwarming, hoe ernstiger de effecten van klimaatverandering zullen zijn. Het Intergovernmental Panel on Climate Change van de Verenigde Naties (IPCC), dat de wetenschappelijke kennis samenvat, heeft op een rij gezet wat het verschil in de effecten van klimaatverandering is tussen een wereld die 2 of 1,5 graad warmer is. Kort samengevat: bij 2 graden opwarming zal alle koraal op de wereld verdwijnen, bij 1.5 graad kunnen we nog 10-30% redden; bij 2 graden elke 10 jaar een ijsvrije poolzee, bij 1,5 graad eens per 100 jaar; bij 2 graden krijgt een derde van de wereldbevolking te maken met extreme hittegolven, bij 1,5 graad blijft dat beperkt tot 10%; bij 2 graden worden 50% meer mensen geconfronteerd met watertekorten (en dus bedreigingen van voedselzekerheid) dan bij 1,5 graad, en de meest kwetsbaren zijn vooral arme mensen in ontwikkelingslanden; bij 2 graden zal het biodiversiteitsverlies 2 tot 3 keer groter zijn dan bij 1,5 graad; bij 2 graden is er een grote kans dat, over een periode van honderden tot duizenden jaren, al het ijs op Groenland en Antarctica afsmelt, met een zeespiegelstijging van tientallen meters tot gevolg, bij 1,5 graad kan dat voorkomen worden.

Dus minimaal 1,5 meter en maximaal 1,5 graad!

Verspreid deze boodschap met de poster die we hebben gemaakt. Hang hem voor je raam of stuur hem aan je netwerk.

 

lees meer
urgenda1,5 graden

Corona en klimaat deel 2

14 april 2020

Nu de piek van de Corona- epidemie in zicht lijkt, wordt er volop gesproken over hoe we langzamerhand weer naar een “normale situatie” kunnen terugkeren. Dat zal nog wel even duren, omdat het virus nog steeds rond gaat en omdat er voorlopig nog geen vaccin zal zijn. Er wordt veel gepubliceerd over wat er zou moeten gebeuren om weer uit de diepe economische recessie te komen die onvermijdelijk zal optreden. En vooral wordt opgeroepen dat dit het moment is om af te stappen van het economisch systeem dat heeft geleid tot roofbouw op de aarde en de mens. Zie bijvoorbeeld het stuk van Prinses Irene in de Volkskrantoproep van Europese politici en CEO’s en een van 170 bezorgde professionals in Trouw.

Maar wat gebeurt er in de praktijk? Voorlopig ligt het accent bij de steun van de overheid aan de economie op het voorkomen dat grote aantallen mensen worden ontslagen door royale tijdelijke loonkostenvergoedingen. Daarin wordt geen onderscheid gemaakt naar klimaatvriendelijkheid van de activiteiten en dat is op korte termijn ook niet goed mogelijk. Ook ligt het accent op het voorkomen dat bedrijven failliet gaan door middel van giften en leningen aan kleine bedrijven, uitstel van belastingbetaling, etc. Voor de grotere bedrijven is het nog niet duidelijk hoe dit er gaat uitzien.

De luchtvaart is vrijwel tot stilstand gekomen. Air-France -KLM verwacht deze maand een reductie van 90% in het vervoer van passagiers en het eind daarvan is niet in zicht. Er wordt druk gesproken over een reddingsoperatie in de vorm van garantstelling door de staat voor enorme leningen of misschien zelfs een nationalisatie. Zullen daarin voorwaarden worden gesteld voor een klimaatvriendelijke koers in de toekomst en voor minder afhankelijkheid van overheidssteun? Het meest gehoorde commentaar is dat zoiets tot hogere kosten leidt en dus niet past bij herstel uit een diepe recessie. In de VS is zelfs door de Democraten geprobeerd duurzaamheidseisen te verbinden aan de grote leningen (60 miljard dollar) die inmiddels aan de luchtvaartmaatschappijen zijn uitgedeeld. Maar dat mislukte. Daar gaan de mooie intenties. Rest alleen oproepen en petities zoals van “Stay Grounded” om die duurzaamheidsvoorwaarden wel te stellen. Er is enige hoop, want in de Tweede  Kamer zijn er wel partijen die wel vast willen houden aan voorwaarden voor steun aan de KLM.

Dan de olie-industrie. Ook daar vallen harde klappen door de verminderde vraag naar olie en gas. En daar komt nog eens bij dat Saudi Arabië een prijzenoorlog is begonnen om andere olieproducenten (lees vooral de VS) uit de markt te drukken. Een artikel in de Guardian laat zien dat er veel oliebedrijven failliet zullen gaan, dat veel nieuwe investeringen bij de huidige olieprijzen niet meer rendabel zijn, maar ook dat de lage olieprijs de vraag juist weer aanjaagt. Een unieke kans lijkt het om nu een CO2-belasting op olie- en gasproducten te leggen en om het zoeken naar nieuwe olie- en gasvelden te staken. Het Internationaal Energie Agentschap roept ook op om deze kans aan te grijpen versneld af te stappen van fossiele brandstoffen. Maar gaat dat ook gebeuren? In de VS en Canada worden oliebedrijven al gesteund met grote goedkope leningen. President Trump lijkt zelfs akkoord te gaan met productiebeperking in de VS om de olieprijs omhoog te krijgen. En in een nieuwe 1,5 meter economie zal het openbaar vervoer het lastig hebben en zullen meer mensen weer de auto kiezen. Europese autofabrikanten lobbyen inmiddels al in Brussel om de voorbereidingen voor aanscherping van de emissie-eisen voor nieuwe auto’s te stoppen. We kunnen er dus allerminst vanuit gaan dat we de Corona-crisis zullen gebruiken om versneld met fossiele brandstoffen te stoppen. Er zal veel druk op regeringen moeten worden uitgeoefend om dat wel te realiseren. Zie bijvoorbeeld de petities van Milieudefensie, de Club van Rome en Greenpeace.

Het is duidelijk dat de economische stimulering om uit de Corona-depressie te komen nog alle kanten kan uitgaan. Noodzakelijke grote hervormingen zouden een flinke duw in de rug kunnen krijgen als er voldoende druk op regeringen wordt uitgeoefend, maar zeker is dat allerminst.

lees meer
urgendaCorona en klimaat deel 2

Corona en klimaat

30 maart 2020

Corona en klimaat
Als je klikt op de blauwe titels ga je naar de verschillende artikelen die zijn verschenen.

Je hebt het ongetwijfeld al ergens gelezen: door de wereldwijde Corona epidemie en de daarmee gepaard gaande stillegging van het openbare leven neemt de uitstoot van CO2 duidelijk af. Hoe moeten we daar tegenaan kijken?

Een artikel in het Reformatorisch Dagblad zet een en ander genuanceerd op een rij. Geen vreugde over deze daling, want de Corona epidemie zorgt voor veel leed. En ook geen valse hoop dat dit zal leiden tot een fundamentele verandering in het gebruik van fossiele brandstoffen. De financiële crisis van 2008 liet zien dat na een forse dip er gemakkelijk een inhaaleffect optreedt.

Bovendien wordt klimaatbeleid, dat juist politiek topprioriteit was geworden, nu even minder belangrijk, wat begrijpelijk is. De voorbereidingen voor de klimaattop in Glasgow eind dit jaar, waar landen met ambitieuzere plannen zouden moeten komen, liggen stil en uitstel van de top lijkt waarschijnlijk.

Kunnen de economische steunpakketten, die overal worden gelanceerd, ons helpen om beter (lees: klimaatvriendelijker) uit de Corona crisis te komen? Daar moeten we niet te naïef in zijn. De crisis komt zo snel dat er nauwelijks tijd is om maatwerk te ontwikkelen. De regels voor de Europese Centrale Bank laten dat ook niet toe. We kunnen het niet verkopen om werknemers van installateurs voor zonnepanelen wel te steunen en automonteurs van dieselauto’s niet. Op wat langere termijn, als de Corona epidemie onder controle is, zijn er natuurlijk meer mogelijkheden. Aan steun voor energie-intensieve bedrijven kunnen voorwaarden worden verbonden om na de crisis hun CO2 uitstoot versneld af te bouwen. En er kan gerichte steun worden gegeven aan het hele scala van activiteiten dat nodig is voor de energietransitie. Autofabrieken kunnen worden geholpen door grote bestellingen voor elektrische auto’s, bussen en vrachtwagens. Kolencentrales kunnen, nu hun economische waarde is gedaald, worden gesloten tegen acceptabele compensatiekosten.

De vraag rijst of deze crisis niet zou kunnen leiden tot fundamentele veranderingen in ons economisch systeem. De globalisering heeft ons afhankelijk gemaakt van onderdelen voor Coronatests, die alleen nog in China worden gemaakt. Aandeelhouders van bedrijven wentelen de risico’s af op werknemers en belastingbetalers. De zwakkeren in de samenleving (armen, ouderen, gehandicapten, flexwerkers, daklozen, vluchtelingen) vangen de grootste klappen op. Kunnen we die ongelijkheid nu echt aanpakken met een nieuw “sociaal contract”? Kunnen we grenzen stellen aan de macht van aandeelhouders? Kunnen we de globalisering van onze voedsel- en productieketens flink terugdraaien om minder kwetsbaar te worden? Kunnen we het klimaat, milieu, biodiversiteit, schone lucht en gezonde voeding eindelijk de economische waarde toekennen die ze verdienen?

En dan nog de vraag of deze crisis zou kunnen leiden tot gedragsverandering, waarvan ook het klimaat kan profiteren. Door het gedwongen thuis werken, de reisbeperkingen en het aflassen van vrijwel alle bijeenkomsten is er een enorme toename te zien van online conferenties en gesprekken. Zakenreizen en conferenties zullen vermoedelijk voor een flink deel permanent worden vervangen door onlinebijeenkomsten.  Thuiswerken zal een vaste plaats krijgen en leiden tot minder woon-werkverkeer. Misschien ontdekken mensen dat er leukere tijdsbestedingen zijn dan “shoppen”, zodat er blijvend minder spullen worden gekocht. Ontdekken we dat er dicht bij huis ook mooie vakantiebestemmingen zijn, zodat we minder vaak in het vliegtuig gaan stappen? De tijd zal het leren.

Voor de liefhebber: een artikel (in het Engels) van Michael Liebreich gaat op al deze aspecten nog veel dieper in.

lees meer
urgendaCorona en klimaat

Regionale Energie Strategieën: Zeeland als eerste

16 maart 2020

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat er in heel Nederland plannen worden gemaakt om te zorgen dat in 2050 de energievoorziening (elektriciteit en warmte) klimaatneutraal is. In 30 regio’s worden zogenaamde Regionale Energie Strategieën (RES) opgesteld, die concrete plannen voor 2030 moeten bevatten met een doorkijk naar 2050. Op 1 juni dit jaar moet er in alle regio’s een concept RES liggen.

Zeeland heeft in februari jongstleden de eerste RES gepubliceerd. In deze RES staat welke gebieden qua infrastructuur geschikt zijn voor de opwek van zonne- en/of windenergie. Ook staat in de RES welke infrastructuur nodig is om het opwekvermogen aan het net te koppelen. Onderdeel van de RES is een zogenaamde Regionale Structuur Warmte (RSW), waarin afspraken zijn gemaakt over de regionale verdeling van het warmte-aanbod. Dit laatste is een voorbereiding op de Warmteplannen (hoe elke wijk van het aardgas af gaat) die iedere gemeente in 2021 af moet hebben. Ook maakt een duurzame mobiliteitsstrategie, inclusief een tank- en laadinfrastructuur, onderdeel uit van de Zeeuwse RES, wat overigens niet verplicht is.

In Zeeland is bewust gekozen om de RES met een groot aantal partners, zo’n 100 in totaal, te ontwikkelen. Om zo actief gebruik te maken van de kennis en kunde van Zeeuwse ondernemers, overheden, onderwijsinstellingen, ngo’s en inwoners. Door met sectortafels te werken, kunnen veel partijen participeren en hun kennis inzetten daar waar zij de meeste toegevoegde waarde hebben. Er is ruimte voor zowel experts en specialisten, als voor vertegenwoordigers van maatschappelijke of belangenorganisaties, als voor personen en organisaties die begaan zijn met de onderwerpen en enthousiast mee willen denken en werken.

De RES is een dynamisch document en zal iedere twee jaar geëvalueerd en geactualiseerd worden. Op deze manier kan doorlopend worden ingespeeld op de meest actuele technische, economische en maatschappelijke ontwikkelingen. De RES 1.0 zal dus al in 2023 een opvolger krijgen in de RES 2.0. Ieder nieuwe versie van de RES zal ter besluitvorming worden voorgelegd aan het algemeen bestuur van gemeenten, provincie en het waterschap. Om de uitvoering van de RES nog specifieker vorm te geven zal er ook een uitvoeringsplan worden ontwikkeld. Het eerste uitvoeringsplan zal in 2020 worden vastgesteld.

lees meer
urgendaRegionale Energie Strategieën: Zeeland als eerste

Grootouders Platjouw van het gas af

12 maart 2020

Groutouders Platjouw van het gas af

Wij hebben in 1987 een prachtig vrijstaande woning (560 m3) gekocht in de Amsterdamse- School stijl, maar met een inschatting van 6000 m3 gas per jaar. Dit hebben we in de loop der jaren door isolatie, HR ketel en HR++ glas teruggebracht naar 2200m3. In 2015 bij een bijeenkomst van Marjan Minnesma van Urgenda besloten we om verdere stappen te nemen om ons huis “klimaatneutraal” te maken. Oftewel “0 op de meter”.

Maart 2016 was het zover; een lucht/water warmtepomp (WP) van 10 KW, 22 zonnepanelen, warmwaterbuffervat met elektrische na-verwarmer en een inductiekookplaat in de keuken. Ook aandelen in een windmolen als ondersteuning.

Gasverbruik 0,0.

Een mooi resultaat en een feestelijke opening. Om de gasrekening ook op 0 te krijgen, vanwege het vastrecht dat doorgaat, moesten we even € 600 aan Liander betalen voor het weghalen van de gasmeter. Ook kregen we klachten over het geluid van de WP, hetgeen we opgelost hebben d.m.v. een geluidscherm.

Na een jaar registratie van de kWh-meters  kwam het gecalculeerde en verwachte verbruik toch veel hoger uit dan de nul. Thuisbaas heeft toen in de zomer een aantal kosteloze aanpassingen gedaan inclusief 14 extra zonnepanelen en we kregen een veel lager verbruik in de 2e winter. In september 2019 kregen we de Greenchoice jaarfactuur en hebben een vreugdesprongetje gemaakt, € 700 teruggekregen en daar word je vrolijk van.

Een belangrijk gegeven is dat een WP optimaal functioneert met een warmteafgifte van 35-45°C. De woning was daarintegen nog met de traditionele convectieplaatradiatoren uitgerust, die pas tussen de 50-70°C hun volle capaciteit afgeven. Hierdoor verbruikte de WP veel meer energie. Dit is door Thuisbaas d.m.v. laag temperatuurradiatoren met ingebouwde ventilatoren opgelost en functioneert de WP nu rustiger en veel efficiënter en is de kamer fijn warm.

Wij zijn blij dat we de stap hebben genomen en hebben ondanks de kinderziektes, want we waren proefkonijnen, toch weer een fijne woning en gebruiken geen gas meer.

Het huis heeft nu ook een zeer hoog EPC (Energieprestatiecoëfficiënt) en is klaar voor de transitie en toekomst, de investering en subsidie waren de moeite waard. Dus wie is de volgende?

Carla en Gerard Platjouw

Wormerveer

lees meer
urgendaGrootouders Platjouw van het gas af

Gasten Pleinbijeenkomsten Den Haag

17 februari 2020

2020

16-01-2020 Jesse Klaver (GL)

2019

17-1-2019 Tom van der Lee GL
31-1-2019 Jan van de Venis Ombudsman Toekomstige Generaties
14-2-2019 Sandra Beckerman SP
21-3-2019 AlbertJan van der Neut (dirigent)
4-4-2019 Katalijne Buiteweg GL
4-4-2019 Maurits Groen
18-4-2019 Berend Potjer/Armine Stepanyan GL Zuid Holland
16-5-2019 Alexander de Roo Ex-Euro Parlementariër GroenLinks
16-5-2019 Geert Ritsema Euro Parlementariër SP
6-6-2019 Dilan Yesilgöz VVD
6-6-2019 Stientje van Veldhoven D66
5-9-2019 Suzanne Kröger Groen Links
5-9-2019 Joel Voordewind CU
5-9-2019 Wouter Koolmees d66
19-9-2019 geen gast
3-10-2019 Harold Leffertstra Noorse Grootouders
4-10-2019 Remkes PAS rapport
7-11-2019 Coby Goederond Schrijfster
21-11-2019 Linde Berg Leren voor Morgen
5-12-2019 Jubileum
19-12-2019 Carola Schouten CU

2018
18-1-2018 Marcel Beukeboom VN afgezant
1-2-2018 Liesbeth van Tongeren GL
15-2-2018
8-3-2018 Wiebes VVD
8-3-2018 Christine Theunissen. Joeri Oudshoorn Haags Klimaatpact
8-3-2018 Femke Slegers Den Haag Fossielvrij
22-3-2018 Selcuk Öztürk/Farid Azarkan DENK
22-3-2018 Lammer van Raan Partij voor deDieren
19-4-2018 Willem Moorlagh PvdA
07-06-2018 Laurens Jan Brinkhorst
5-7-2018 Kathalijne Buitenweg Groen Links
3-9-2018 Rob Jetten D66
20-9-2018 Bas Eijckhout Europarl. GL
18-10-2018 Meike Go/Mark Damen Jonge Klimaatbeweging
18-10-2018 Tom van der Lee GL
1-11-2018 Mattijs Siennot D66
1-11-2018 Bram van Oijk GL
15-11-2018 Guus Beugelink Stichtse Rijnlanden
15-11-2018 Katalijne Buiteweg GL
15-11-2018 Jesse Klaver GL
6-12-2018 Lammert van Raan Partij voor de Dieren
6-12-2018 Esther Ouwehand Partij voor deDieren
6-12-2018 Laura Bromet GL
6-12-2018 Mattijs Siennot D66
6-12-2018 Willem Moorlagh PvdA
6-12-2018 Carla Dik Faber CU
6-12-2018 Joeri Oudshoorn Stadspartij Den Haag
6-12-2018 Sandor Schoolstakers
6-12-2018 Mark Damen Jonge Klimaarbeweging
6-12-2018 Liesbeth van Tongeren GL Den Haag
20-12-2018 Maurits Grooen Waka Waka en andere bedrijven

2017
12-01-2017 Liesbeth van Tongeren
12-01-2017 Eric Smaling SP
19-01-2017 Sybrand Buma
26-01-2017 Marjan Minnesma
17-2-2017 Emile Roemer SP
17-2-2017 Gert Jan Segers CU
2-3-2017 Carla Dik Faber CU
2-3-2017 Alexander Pechthold D66
6-4-2017 Stientje van Veldhoven D66
20-4-2017 Marianne Thieme Partij voor de Dieren
20-4-2017 Thierry Baudet en Theo Hiddema
18-5-2017 Sharon Dijksma PvdA
19-5-2017 Liesbeth van Tongeren GL
1-6-2017 Henk Krol 55+
15-6-2017 Harry van Bommel SP
15-6-2017 Henk Kamp VVD
3-7-2017 Kees vd Staay/Eimert Dijkgraaf SGP
7-9-2017 Henk Kamp VVD
21-7-2017 Liesbeth van Tongeren GL
3-10-2017 Liesbeth van Tongeren GL
19-10-2017 Ed Nijpels
16-11-2017 Corrie van den Brenk 50+
21-12-2017 Esther Ouwehand Partij voor de Dieren

2016
1-12-2016 Liesbeth van Tongeren GL

  • Gasten 2020

    Gasten 2020

  • Gasten 2021

  • Gasten 2017

  • Gasten 2018

  • Gasten 2019

lees meer
urgendaGasten Pleinbijeenkomsten Den Haag

CO2-compenstatie

17 februari 2020

Tegenwoordig wordt door bedrijven voor allerlei producten CO2 compensatie aangeboden: bij vliegreizen, Shell benzine, bij aardgas van veel energiebedrijven. Heeft dat zin en zo ja, wat komt er in de praktijk terecht van die compensatie?

CO2-uitstoot compenseren om vervolgens onbeperkt te vliegen, een benzineslurper te rijden, de verwarming extra hoog te zetten en je huis niet te isoleren is niet zo slim. Het omlaag brengen van je CO2-uitstoot is natuurlijk veel beter. Maar voor de uitstoot die echt niet is te vermijden, kan compensatie, in ieder geval tijdelijk, een oplossing zijn.

Dan is er nog de vraag hoe effectief de aangeboden CO2-compensatie is. In Trouw en ook op RTL Nieuws stond een goed stuk daarover. Veel CO2-compensatie stelt de zaken te rooskleurig voor. Er wordt niet geleverd wat is beloofd of de windmolens in India, die voor compensatie zouden moeten zorgen, waren er anders ook gekomen. Of de houtoventjes die aan gezinnen in Afrika worden uitgedeeld blijven ongebruikt (Oneworld).

lees meer
urgendaCO2-compenstatie