Geen categorie

Kan kringlooplandbouw de uitstoot van broeikasgassen reduceren?

11 oktober 2019

Er wordt veel gesproken over kringlooplandbouw dezer dagen. Het moet de oplossing worden van allen problemen die nu door de landbouw worden veroorzaakt: overbemesting, stikstofdepositie, uitstoot van broeikasgassen, insectensterfte, ontbossing door veevoerimport, etc. De Minister van Landbouw heeft een visie gepubliceerd waarin er in 2050 alleen nog maar kringlooplandbouw in Nederland bestaat. Maar hoe werkt dat dan? En is het voor alle problemen een oplossing?

De Universiteit van Wageningen verwoordt het zo: “Kringlooplandbouw houdt in dat we agrarische biomassa en de daarin opgeslagen voedingsstoffen vasthouden in het voedselsysteem. Door nog veel zuiniger om te gaan met schaarse grondstoffen en minder biomassa te verspillen, hoeven minder voedingsstoffen van elders te worden aangevoerd in de vorm van bijvoorbeeld kunstmest en geïmporteerd veevoer. De beschikbaarheid van circulaire grondstoffen bepaalt daarmee de productiecapaciteit en de mogelijkheden voor consumptie die daaruit voortvloeien.”

Met andere woorden: in een gesloten kringloop, blijven veevoer, mest, groente, fruit en dierlijke producten bij elkaar in de buurt. Import van veevoer uit andere werelddelen hoort daar niet bij. Daarmee wordt de import van stikstof gereduceerd, en zal de veestapel moeten krimpen en daarmee daalt de uitstoot broeikasgassen.

Koeien en schapen blijven hiermee nog methaan uitstoten en er ontsnapt nog steeds lachgas uit bemeste bodems, maar in veel mindere mate. Een verdere verduurzaming kan worden gerealiseerd door het terugdringen van het gebruik van pesticiden en door het vasthouden van CO2 in de bodem. Dat laatste kan bijvoorbeeld door het aanleggen van voedselbossen op landbouwgrond, minder ploegen en het ophogen van het grondwaterpeil in veengronden.

Nederland importeert nu veel veevoer, en exporteert ruim 70% van alle vlees, melk en eieren die we hier produceren. Ook eten wij veel buitenlandse producten zoals bananen en avocado’s, maar ook vlees uit Argentinië. Kringlooplandbouw is dus nog ver weg en vraagt een behoorlijke aanpassing. De vraag hoe de overstap naar kringlooplandbouw kan worden gerealiseerd is kort geleden bekeken door de Taskforce Verdienvermogen Kringlooplandbouw.

De conclusie van de Taskforce is een Europese oplossing omdat er intensieve handel in landbouwproducten plaats vindt. En er zijn ook stevige prikkels nodig om boeren op andere productiemethoden te laten overstappen. Een heffing op uitstoot van CO2 en methaan tot de stikstofuitstoot zal waarschijnlijk nodig zijn (Trouw), ofwel een bonus op het vastleggen van koolstof in de bodem.

Ondertussen kunnen we ook zelf wat doen: met onze dagelijkse boodschappen kunnen we lokale boeren ondersteunen die geen kunstmest of pesticiden gebruiken en al aan kringloopboeren doen. Kies vaker plantaardig, lokaal, biologisch of uit het seizoen.

lees meer
urgendaKan kringlooplandbouw de uitstoot van broeikasgassen reduceren?

Petra Laseur onze Klimaatvoorleesgrootouder

10 oktober 2019

Vanaf de Dag van de Duurzaamheid (10 oktober) Petra Laseur de eerste Klimaatvoorleesgrootouder van Nederland. Zij spoort zo veel mogelijk grootouders, grootooms en groottantes aan om het hele jaar door op scholen, buurthuizen, BSO’s of kinderboerderijen voor te lezen over de opwarming van de aarde. Lees hieronder de leesmomenten van Petra Laseur die al zijn gepland.

Heb je nog een idee voor een locatie of evenement. Stuur een mail naar info@grootoudersvoorhetklimaat.nl 

Vanaf de Dag van de Duurzaamheid (10 oktober) Petra Laseur is officieel benoemd door de burgemeester Carol van Eert van de gemeente Rheden. Van Eert overhandigde haar de sjerp die is ontworpen door Janna van Maanen van Studio First Things First. De wereldkaart met het rode randje beeldt op een subtiele manier de opwarming van de aarde uit.

Na de overhandiging heeft Laseur de voorleesactie van de Dag van Duurzaamheid Onderwijs afgetrapt door voor te lezen uit ‘Sem en Saar geven positieve energie’, dat speciaal is geschreven voor de voorleesactie.

Het Rheden Nieuws en Omroep Gelderland schreven er artikelen over met mooie foto’s en er is een stukje te zien in het 17.00 uur Journaal van TV Gelderland (vanaf 07.30).

Petra Laseur zal dit schooljaar nog vaker gaan voorlezen en roept grootouders, grootooms en groottantes op om het hele jaar door op scholen, buurthuizen, BSO’s of kinderboerderijen voor te lezen over klimaatverandering en duurzaamheid. 

Actrice Petra Laseur leest tijdens Nederland Leest twee keer voor als Klimaatvoorleesgrootouder op de Roelof Venema School. Aan de groepen 4 leest Petra Laseur voor uit Duurzame oma van Sjoerd Kuyper en voor de groepen 6 uit Help mijn iglo smelt! van Natalie Righton & Ton Koene. Het belooft een mooie ochtend te worden.

Het evenement begint om 9.00u en zal eindigen op 10.30u. Wil je erbij aanwezig zijn? Stuur een mail: info@grootoudersvoorhetklimaat.nl

Op 31 januari reikten we voor de eerste keer de prijs uit voor het meest inspirerende Kinderklimaatboek. Petra Laseur was een van de juryleden. De andere juryleden waren Marc ter Horst (auteur), Lian Kandelaar (14 jaar, auteur en blogger), Lilly Platt (10 jaar Klimaatstaker) en Rijnvis Cranenbroek-van Wirdum (uitgever).

Van de vijf genomineerde boeken is 123 superslimme dingen die je moet weten over het klimaat het winnende boek!

Petra Laseur overhandigde de prijs aan auteur Mathilda Masters.

lees meer
urgendaPetra Laseur onze Klimaatvoorleesgrootouder

Kan Nederland overleven met de verwachte zeespiegelstijging?

3 oktober 2019

Afgelopen week bracht het IPCC een nieuw rapport uit. Zeespiegelstijging als gevolg van de opwarming van de aarde stond daarin centraal. De gletsjers en de ijskappen op Groenland en Antarctica smelten steeds sneller en dat draagt nu meer bij aan de zeespiegel stijging dan de uitzetting door warmer wordend water. Aan het eind van de eeuw moet rekening worden gehouden met gemiddeld bijna 1 meter stijging als we er niet in slagen de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd naar nul te brengen. Er is bovendien een kans dat dit ook wel aanzienlijk meer zou kunnen worden dan 1 meter (Volkskrant, NRC). Omdat het afsmelten van ijskappen langzaam gaat, zal de stijging daarna doorgaan. In het jaar 2300 moeten we dan rekening houden met zo’n 2 tot 5 meter stijging van de zeespiegel (NRC). Dat roept ernstige vragen op over de toekomst van ons land (Klimaatverandering.org).

lees meer
urgendaKan Nederland overleven met de verwachte zeespiegelstijging?

Maatregelen tegen stikstof zijn ook gunstig voor reductie van broeikasgassen

24 september 2019

Er is veel commotie over de te hoge stikstofneerslag in natuurgebieden. Die is vooral afkomstig van de landbouw (met name de rundveehouderij), maar ook verkeer en industrie dragen bij (CLO). Door een recente uitspraak van de Raad van State kunnen duizenden nieuwe activiteiten die de stikstofneerslag verhogen nu niet doorgaan. Interessant is dat maatregelen die de stikstofuitstoot verminderen ook gunstig zijn voor de uitstoot van broeikasgassen. Halvering van de veestapel zou 5 miljoen ton CO2 schelen. De maximumsnelheid overal naar 100 km/u zou ruim 1 miljoen ton CO2 reduceren (zie ook het 40 puntenplan van Urgenda).

lees meer
urgendaMaatregelen tegen stikstof zijn ook gunstig voor reductie van broeikasgassen

Hebben de hittegolven van deze zomer iets met klimaatverandering te maken?

17 september 2019

Het antwoord is ja. Maar vroeger kwamen er toch ook hittegolven voor? Het is zo dat de opwarming van het klimaat de kans op hittegolven verhoogt en de maximum temperatuur doet stijgen. Het KNMI heeft uitgerekend dat de kans op hittegolven zoals we deze zomer hebben gehad nu minstens 5, maar misschien wel 200 keer zo hoog is als in de periode 1981-2000. En volgens een analyse van het WorldWeather Attribution Project lagen de maximum temperaturen deze zomer zo’n 1,5 a 3 graden hoger dan zonder klimaatverandering het geval zou zijn geweest. Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI: “Als we deze trend doortrekken, komt er een 40-gradenhittegolf zo ongeveer om het jaar”.

lees meer
urgendaHebben de hittegolven van deze zomer iets met klimaatverandering te maken?

50plusbeurs 2019

17 september 2019

Van 17-21 september staan de Grootouders voor het Klimaat op de 50plusbeurs.
Een mooi moment om met veel mensen in gesprek te gaan over de beweging.
Daarnaast focussen we dit jaar op de voorleesacties en het voedselbosproject.

Ik gun onze kleinkinderen een leefbare wereld. Daarom steun ik de Grootouders voor het Klimaat in hun oproep aan overheid, bedrijfsleven en burgers om het klimaatprobleem voortvarend aan te pakken.

Hier teken ik voor

Voorlezen 

Regelmatig doen verschillende grootouders een voorleesactie op scholen, buurthuizen, BSO’s of kinderboerderijen. Het is goed om vanaf jongs af aan met kinderen te praten over klimaatverandering zonder ze te belasten met doemscenario’s. Je kunt ze op een positieve en creatieve en vooral humoristische manier meenemen. Juist door voor te lezen. Je zult verbaasd staan met welke creatieve oplossingen ze komen!

Voorlezen geeft heel veel voldoening en plezier, voor zowel de luisteraar als de voorlezer!

Wil je ook ook een keer voorlezen? Neem dan contact met ons.

Voedselbos

Wil je op de hoogte blijven? Laat hieronder je mailadres achter:

Oeps! We konden je formulier niet vinden.

Wil je helpen concreet CO2 terug te winnen uit de lucht? Lees meer. 

lees meer
urgenda50plusbeurs 2019

Persbericht: Grootouders voor het Klimaat: regering misleidt de burger

5 september 2019

Grootouders voor het Klimaat: regering misleidt de burger

Tempo uitvoering staat haaks op urgentie klimaatprobleem

De Grootouders voor het Klimaat staan voor het derde jaar op rij weer op Het Plein voor de Tweede Kamer. Zij vragen daar om de week aandacht voor het klimaat, in weer en wind. Na bijna drie jaar demonstreren constateren zij dat de regering ontwrichtende klimaatverandering nog steeds niet echt serieus neemt. Het tempo waarin het Klimaatakkoord uitgevoerd wordt, staat haaks op de urgentie van het klimaatprobleem.

Vandaag leveren de Grootouders voor het Klimaat dan ook een brief af bij alle Kamerleden, waarin zij benadrukken dat de kernboodschap van het Kabinet belemmerend werkt op de noodzakelijke gedragsverandering van burgers en bedrijfsleven. Premier Rutte zegt herhaaldelijk “we hebben nog 31 jaar, rustig aan maar” en woorden van soortgelijke strekking. Gemeenten hoeven pas in 2021 een regionale energiestrategie op papier te hebben, dus heel veel mensen doen een pas op de plaats in afwachting daarvan, terwijl we juist zouden moeten gaan rennen in plaats van stil staan.

De eerlijke boodschap aan de bevolking zou zijn: “De aarde is nu al te warm, met alle effecten van dien. Maar als we met z’n allen -politiek, bedrijfsleven en burgers – voortvarend aan de slag gaan, dan kunnen we de schade binnen de perken houden”

De Grootouders voor het Klimaat vragen aan de Tweede Kamer:

    1. De wetsvoorstellen van het Kabinet, voortvloeiend uit het Klimaatakkoord,die worden voorgelegd aan de Tweede Kamer, zodanig te amenderen dat recht gedaan wordt aan de rechterlijke uitspraak in de Urgenda zaak, de zwakke punten uit het Klimaatakkoord (zie bijlage) worden versterkt, de uitvoering van maatregelen met spoed van start gaat.
    2. Het Kabinet te vragen een plan te maken voor de 55% reductie per 2030, die Nederland in Europa bepleit
    3. Initiatief te nemen voor een grootschalige overheidscampagne, die zorgt voor een eerlijke informatieverschaffing aan de burger, om draagvlak voor de klimaatmaatregelen en gedragsverandering te bevorderen.

Bekijk de volledige brief en bijlage en voor meer informatie: grootoudersvoorhetklimaat.nl

Henriette Delissen
hoofd communicatie
henriette.delissen@urgenda.nl
0615665491

Grootouders voor het Klimaat is een beweging voor iedereen die zich wil inzetten voor de volgende generaties. – De toekomst van onze kleinkinderen staat op het spel – is de drijfveer om aandacht te vragen voor het klimaat. Dit doen ze onder andere door middel van een manifest, regionale en landelijke activiteiten en door bewustzijn vergroten onder de jeugd. Sinds de start in december 2016 zijn de Grootouders voor het Klimaat twee maal per maand voor de ingang van de Tweede Kamer te vinden.

lees meer
urgendaPersbericht: Grootouders voor het Klimaat: regering misleidt de burger

Voorlezen op de dag van de Duurzaamheid 2018

16 juli 2019

Tijdens de dag van de duurzaamheid op 10/10 worden landelijk duizenden kinderen voorgelezen over een duurzaam onderwerp. Al jaren een groot succes! De laatste editie was op dinsdag 10 oktober 2018. Op deze Dag van de Duurzaamheid, werden in Nederland tienduizenden kinderen voorgelezen uit het boek ‘De Kracht van Nieuwe Energie’, dat speciaal voor de Dag van de Duurzaamheid door pabo-studenten is geschreven. Burgemeester Femke Halsema trapte de landelijke Voorleesactie af in Theater De Krakeling in Amsterdam.

10 grootouders hadden zich opgegeven om aan deze actie mee te doen. Ineke Touber was een van hen. Ze heeft voorgelezen op de Boeierschool Lelystad aan groep 7, hieronder te zien.

“Juf Petra Husmann van de Zee-anemoon was heel enthousiast over de voorleesactie en was heel blij met de boeken die ik had meegebracht en op school heb achtergelaten. Ik heb het onderwerp ‘energie’ gekozen en na aandachtig naar het verhaal geluisterd te hebben mochten de kinderen zelf aan de slag met een vragenlijst over het energiebeleid in de klas: gaan de computers tussen de middag uit, wordt de verwarming aan het eind van de dag dichtgedraaid (nee, dus want de verwarming op basisscholen wordt ergens centraal geregeld, hetgeen betekent, vertelde Juf Petra mij, dat ze soms ’s morgens eerst even de ramen open moeten zetten omdat het zo ontzettend warm is) enz. De kinderen werkten met een vragenlijst in groepjes van twee waarna op het bord de antwoorden geturfd werden. Jammer genoeg ging de tijd dus veel te snel om en konden we het project niet helemaal afmaken.  Maar het was ontzettend leuk!
Vanwege de nieuwe privacyregels heeft Juf Petra van achter uit de klas foto’s gemaakt”.

lees meer
urgendaVoorlezen op de dag van de Duurzaamheid 2018

PBL: Nederland gaat bij huidig beleid Urgenda vonnis niet realiseren

16 juli 2019

In het zogenoemde Urgenda vonnis van 2015 heeft de rechtbank de Nederlandse Staat verplicht de uitstoot van broeikasgassen in 2020 te reduceren met 25% ten opzichte van 1990. In hoger beroep is dit vonnis in 2018 bekrachtigd. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft op 25 januari een prognose gepubliceerd van de te verwachten uitstoot in 2020. Die zegt dat we bij het huidige beleid de 25% niet gaan halen en uitkomen op ca. 21%. Ook zal het aandeel duurzame energie in 2020 lager uitvallen dan de Europese verplichting die Nederland is aangegaan: 12,2% in plaats van 14%. Dat betekent dat er een groot gat is. De optimistische inschatting vanuit Den Haag is dat er een gat is van zo’n 9 miljoen ton CO2. Urgenda denkt dat het gat groter is op basis van ander onderzoek. Om dat gat te dichten zouden er op korte termijn extra maatregelen moeten worden genomen (zie lijstje met mogelijke maatregelen).
Het kabinet kondigde aan dat er in april maatregelen zullen worden aangekondigd om het gat te dichten. Gezien de grootte van het gat, de tijd die het duurt om maatregelen te realiseren, de kosten die met maatregelen gemoeid zijn en de maatschappelijke weerstand tegen bijvoorbeeld verlaging van de maximum snelheid, zijn meer acties nodig om de 25% reductie te halen. Als Grootouders voor het Klimaat zullen wij blijven hameren op het nemen van concrete maatregelen.

lees meer
urgendaPBL: Nederland gaat bij huidig beleid Urgenda vonnis niet realiseren

Loopt Nederland voorop?

16 juli 2019

Ons kabinet roept vaak dat we de meest ambitieuze klimaatdoelstellingen hebben vergeleken met de rest van Europa en dat Nederland voorop loopt als het gaat om het opwekken van hernieuwbare energie. Een groot deel van de bevolking gelooft ook dat we een van de beste zijn, blijkt uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau. Maar als je naar de cijfers kijkt, sjokt Nederland juist achteraan. Uit het European Union Greenhouse Gas Inventory Report komt naar voren dat er in 2016 een reductie van broeikasgassen is gerealiseerd van 27,3% in Duitsland, 39,4% in  Groot-Brittannië, 28,3% in Denemarken, 19,7% in België en maar 11,8% in Nederland. Ook als het gaat om het behalen van de doelstellingen voor opwekken van hernieuwbare energie loopt Nederland achter, zoals hieronder in de figuur van Eurostat te zien.


Bron: Eurostat

Goed om daarbij te weten is dat volgens het CBS een Nederlander gemiddeld 34% meer uitstoot meer dan de gemiddelde Europeaan. Laten we ons daarom samen blijven hardmaken om die uitstoot te verminderen.

lees meer
urgendaLoopt Nederland voorop?