Het Toekomstfestival ter ere van het 10-jarig bestaan van de grootouders is zaterdag 10/10 groots gevierd in de Makersfabriek in Zwolle. Het thema was ‘Het kan, als je het wilt’ naar een uitspraak van Marjan Minnesma, ons grote voorbeeld en onze voorlever, die dit jaar overleed.
Het werd een dag vol ontmoetingen, inspiratie en hoop. Er waren meer dan 200 grootouders die konden genieten van muziek, liederen van het speciale klimaatkoor en de Toekomstparade van Bertine Hobbelman. Daarnaast was er een markt met ‘voorlevers’ van alle leeftijden die laten zien dat verandering mogelijk is, we zagen delegaties van Fossiel Vrij, de Toekomstmeter, Wind en Zon, Climate fresh, Groen Pensioen, Wensbomen, Peukenrapers, en nog veel meer. Ook de Grootouders zelf zijn natuurlijk voorlever, zij eindigden op plek 7 in Klimaat & rechtvaardigheid van de Trouw Duurzame 100.
In de ochtend en middag waren er inspiratiesessies met oud-politici en bestuurders van de toekomst.
Klik hier voor een korte impressie
De toekomst is nu!
De toekomst is nu, versnelling is nodig! Dat was het thema van het gesprek in de ochtend, waarbij de nadruk lag op de Voorlevers, die daadwerkelijk systeemverandering teweegbrengen of nieuwe organisatievormen bedenken. Zij geven de versnelling die nodig is vaart.
Dagvoorzitter Aniek Moonen heeft de gewenste transitie in haar genen en was een prachtige gesprekspartner voor de sprekers. Ze is ex-voorzitter van de JKB en heeft nu haar eigen bedrijf Future Design Institute. Aniek ging onder anderen in gesprek met Jelleke de Nooy van Tol, auteur van het boek ‘De Voorlevers’. Jelleke zet de versnelling centraal en presenteert in haar boek zo’n 700 vernieuwende initiatieven. Ook als jurylid van de Trouw Duurzame 100 zag ze er dit jaar weer vele voorbijkomen. Jelleke beschreef hoe we op weg zijn de pioniers te volgen uit de chaotische periode nu: “We bevinden ons in een overgangsfase, het lijkt chaotisch die transitie, maar uit die chaos komen de navolgers van de pioniers”.
Met elkaar herdachten we Marjan Minnesma en haar talent om iedereen voor zich te kunnen winnen in acties die praktische oplossingen bieden. Hanneke van Ormondt, haar opvolger, stelt de wilg centraal in een komend project van Urgenda. Deze boom is een ecosysteem voor vele dieren, houdt de bodem gezond en bevordert de luchtkwaliteit. Betrokken burgers zullen er honderdduizenden van gaan planten.
Daarnaast schoof Matthijs de Graaf, van voorlever het Digitale Dorpsplein aan, winnaar in de categorie Samenleving & economie van de Duurzame 100. Dit initiatief brengt kleine woonkernen weer tot leven. Ondernemers en winkels, verenigingen en organisaties bieden hun diensten en producten op een digitaal platform aan. Die worden desgewenst thuisbezorgd… maar niet door de grote retail!
Kees Klomp, Windesheim-docent in de betekenis-economie en schrijver van ‘Ecoliberalisme, een nieuw verhaal over betekenisvol samenleven’, benadrukte het belang van ‘commons’. Dat zijn kleine gemeenschappen waar bewoners zelf de regie nemen. Ook onderstreepte hij het belang van ‘de tegenmacht’, die groot en indrukwekkend moet zijn. Beleidsmakers zullen dan eerder de juiste afwegingen maken voor de toekomst. Het kan niet langer gaan over welvaart in de materialistische zin: “De aarde is geen markt”.
Uitgaan van een hoopvol toekomstbeeld
In de middag was er een levendig gesprek tussen Grootouder-ambassadeurs Jacqueline Cramer en Alexander Rinnooy Kan en de bestuurders van de toekomst, Merel Fiets, voorzitter van de Jonge Klimaatbeweging, en Daan Zieren, directeur van Rover. De vraag was hoe je als bestuurder ook kan blijven actievoeren.
Jacqueline Cramer stelde dat je je hele leven blijft zoeken: “Ik ben èn bestuurder, èn actievoerder, èn wetenschapper.”
Daan Zieren zag voor zichzelf een dubbelrol: “Als bestuurder ben ik onderdeel van het systeem en als actievoerder ben ik aanjager van de grote transitie. De materiële welvaart begint scheuren te vertonen, de aarde kan het niet aan. We moeten een balans vinden, beter is niet alleen maar méér.”
Alexander Rinnooy Kan heeft gemerkt dat het altijd te langzaam gaat: “Je wilt iets veranderen, het moet snel, je wordt ongeduldig als het niet lukt, maar je moet geduldig door blijven gaan, waarbij je af en toe teleurgesteld zult zijn. Zo werkt democratie nu eenmaal, en dat is ook waardevol.”
Cramer: “Vroeger hadden we het optimisme van het vooruitgangsdenken, de technologie zou heel veel oplossen, wat ook wel zo was (denk aan zure regen/ de ozonlaag/het akkoord van Parijs), maar nu komt het besef dat we het daar niet mee gaan redden. De enige oplossing is systeemverandering, want zoals het nu gaat lopen we vast.”
Merel Fiets vertelde hoop te putten uit het Nationaal Burgerberaad Klimaat, waar eensgezinde adviezen uit naar voren kwamen. “Ik wil uitgaan van een hoopvol toekomstbeeld. We moeten nadenken over wat waardevol is, niet alleen materieel, maar vooral ook geluk op kleine schaal.”
Rinnooy Kan haalt veel energie uit alle lokale initiatieven en roept de Grootouders op vooral de samenwerking binnen Europa te zoeken en daar veel zichtbaarder te worden. “Overal in Europa is een grote oudere bevolking die een enorme politiek lobby kan worden.”
(Oproep aan de Nederlandse grootouders: wil je hier een bijdrage aan leveren, meld je dan bij philip@pbeekman.com)
En nog een laatste boodschap voor de toekomst: Alle vier de sprekers pleitten ervoor om als generaties in ieder geval met elkaar in gesprek te blijven.
Onze beweging groeit! Ben je geïnspireerd geraakt, meld je dan aan als Vrijwilliger bij Grootouders voor het Klimaat.
Ter gelegenheid van het Toekomstfestival heeft het bestuur de vacatures op een rijtje gezet.
