Alkmaar

Onderstaand artikel verscheen afgelopen december in de klimaatspecial van het streekblad 'de Uitkomst'. Artikel en foto zijn van de hand van Henkje Koning.

“Straks kijken mijn kleinkinderen me verwijtend aan en vragen: Oma, waarom heb jij dat allemaal laten gebeuren?... zegt Els van Dijck. “Ik moet er niet aan denken. Dan wil ik toch tenminste kunnen vertellen dat ik wel geprobeerd heb om...”
Het is voor Els en Herman niet moeilijk om op te sommen wat er tijdens hun leven in de natuurlijke omgeving ‘achteruit’ is gegaan. Het water in de sloten, de weilanden zonder bloemen. Steeds minder bijen en andere insecten. Er zit zelfs Pfas in de moedermelk ...
“Dat hebben we allemaal laten gebeuren...”

We zitten in de huiskamer van Herman Froklage in De Rijp. Hij heeft de afdeling Alkmaar van Grootouders voor het Klimaat opgezet. Sinds begin 2025 vormen 6 gemotiveerde grootouders de stuurgroep Alkmaar. En er gaan nu al 75 nieuwsbrieven naar andere betrokken grootouders.

Er bestond landelijk al een Grootouders voor het Klimaat. Een beweging van grootvaders, grootmoeders, groottantes, grootooms, oudooms, enzovoort. Senioren die een leefbare aarde willen overdragen aan de volgende generaties van over de hele wereld. Ze pleiten voor een duidelijk klimaatbeleid bij overheid en bedrijfsleven. En ze willen ook meer klimaatbewustzijn en gedragsverandering bij de burgers.
De grootouders zijn ook internationaal actief. Sinds 2013 hebben de Europese Grootoudergroepen een gezamenlijke website:
https://grandparentsforclimate.eu/. En die vertelt dat er grootse plannen zijn om eindelijk wat in beweging te zetten in Brussel.

De werkgroep in Alkmaar was - samen met de bibliotheek Kennemerwaard – ook aanwezig op het Duurzaamheidsfestival UPfest in de Grote Kerk in Alkmaar. Daar en ook op allerlei andere plekken lazen en lezen ze kinderen leuke klimaatboekjes voor. In hun Nieuwsbrieven vind je hun talloze andere plannen en activiteiten. Plannen voor de Klimaatweek, samenwerking met de Klimaatburgemeester, contacten met de politiek. En een mooi verslag van hun deelname aan de 150e Pleindemonstratie in Den Haag. Een heel bijzonder spektakel: iedereen onder een grote lange golf van blauwe stof die het stijgen van de zeespiegel voorstelde. Er was veel belangstelling voor. Ook van de TV en leden van de Tweede Kamer.

• We hebben groene opbouwwerkers nodig.
• Het zit vaak in de kleine dingen: stop met 5 kwartier lang douchen!
• Tuinwedstrijden per wijk organiseren om mensen uit te dagen iets moois van hun tuin te maken.
• In samenwerking met de gemeente een groentetuin beginnen waar deelnemers kunnen meewerken en hun groenten oogsten, een sociaal gebeuren.
• Plant fruitbomen op schoolpleinen. Zo leer je kinderen spelenderwijs bomen te onderhouden. En het plezier
  van het oogsten.
• Organiseer groene activiteiten op lagere scholen in samenwerking met IVN, Groen voor Elkaar en het Wijkcentrum.

Dit zijn een aantal plannen die te horen waren tijdens het eerste KlimaatCafé voor wijkbewoners -jong en oud- op woensdag 12 november in het Wijkcentrum Thuis in Overdie.
Eerst was er voor ruim 30 mensen een heerlijke gezamenlijke vegetarische maaltijd om elkaar te leren kennen. Daarna een spel waarin getest werd hoeveel - of hoe weinig!- we eigenlijk weten over bijvoorbeeld ons plasticverbruik (in Nederland worden er 1,5 miljard plastic flesjes per jaar gebruikt) en hoelang het duurt voordat een sigarettenfilter vergaat (antwoord: nooit!).

Aan verschillende tafels werd er vervolgens gebrainstormd: Wat kun je -al is het maar een klein beetje- zelf doen of laten? Wat kun je samen doen in jouw wijk of in jouw buurt?
En wat zou je willen hoe het wordt in jouw wijk! Hoe kan de gemeente jou daarbij helpen?

Om meteen goede plannen te maken was er ook een energiecoach, een groencoach van de Alkmaarse gemeenteafdeling Duurzaam, iemand van de Natuur- en Milieufederatie (tegels eruit en planten erin) en ook de Alkmaarse Klimaat Burgemeester was aanwezig. En heel fijn dat er ook vertegenwoordigers waren van drie Alkmaarse politieke partijen: D66, GL-PvdA en PvdD.
Zo konden er die avond al heel concrete afspraken worden gemaakt en gaven de lokale politieke partijen blijk van hun betrokkenheid door toe te zeggen om dat wat er besproken werd mee te nemen in hun klimaatplannen.

Het KlimaatCafé werd op initiatief van de Alkmaarse afdeling van Grootouders voor het klimaat georganiseerd in nauwe samenwerking met het Wijkcentrum Thuis in Overdie.
Het bleek een geslaagde primeur: de Alkmaarse Grootouders hebben nu ook het plan om in 2026 in andere wijkcentra net zo’n Klimaat Café te organiseren.

Want we hebben maar één aarde en daarom werken we samen voor en met alle kinderen en kleinkinderen aan een beter klimaat!

Op 6 april stonden wij als Grootouders voor het klimaat Alkmaar op het festival in de Grote Kerk van Alkmaar. Een heerlijk en gratis festival voor jong en oud met theater, kunst, toffe workshops, inspirerende lezingen, lokaal lekkers en een grote portie doen in het thema.

De grootouders lazen, als onderdeel van de bibliotheek, leuke klimaatboeken voor aan kinderen, Tussen de bedrijven door waren er leuke gesprekken met passanten waarbij we de doelstellingen van de organisatie vertelden, waar we veel waardering voor ontvingen. Mogelijk hebben we er ook nieuwe enthousiaste deelnemers aan overgehouden. Tijdens de lezingen werden we aangenaam verrast door twee rondzwervende engeltjes die geruisloos bij de kinderen aansloten.

. 

Verder was het een middag waar onder meer verschillende bedrijven hun waren met streekproducten zoals groenten en fruit, vlees, en honing aan de man brachten. Een stand waar oude sportschoenen een nieuw leven kregen, aandacht voor recycling en een tweedehands kledingmarkt . Ook was er een stand waar beauty artikelen van natuurlijk grondstoffen kon worden gemaakt ter vervanging van artikelen met allerlei microplastics.

Duurzaam Alkmaar had een stand waar middels een spel en aansluitend een rad van avontuur waarmee een vogelhuisje van de Vogelbescherming of een stoeptegel met zaden ter vervanging van de gewipte stoeptegel werd gewonnen.

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier bood kinderen een spel om van vuil water weer schoon water te maken en een spel met emmers en flessen om te bepalen hoeveel water iemand per dag nodig had en werkelijk gebruikte.

Kortom, een zeer geslaagde middag!