Doordenken over de tentoonstelling van Prinses Irene in Singer Laren
Ted Ages, augustus 2025
De mens is niet afgescheiden van de natuur, maar maakt er geheel en al deel van uit. Wij zijn zelf natuur.
Dit is een belangrijk besef dat de laatste 25 jaar langzamerhand steeds dieper in de westerse cultuur doordringt.
De planeet Aarde vormt met de Zon een levend systeem dat – naast vele andere levende wezens – ook ons mensen voortbrengt, doet opgroeien, voedt, van energie voorziet, beschermt en uiteindelijk weer opneemt.
Weefsel van leven
De mens staat, zo dachten we in het Westen vanaf Aristoteles tot en met Descartes (met alle racisme en superioriteitsdenken dat daaruit is voortgekomen), aan de top van een hiërarchie van levensvormen. Maar de mens is feitelijk te zien als deel van het weefsel van leven dat deze planeet is en daarvan niet afgescheiden maar er onlosmakelijk mee verbonden.
Het beseffen en doorléven van dit feit leidt tot dankbaarheid, eerbied, respect en zorg voor het weefsel van leven dat deze planeet is. En tot schaamte over onze zelfverklaarde maar in het licht van de klimaatcrisis volkomen gelogenstrafte superioriteit. Tegelijkertijd leidt het besef en diep doorvoelen van dit feit tot de innerlijke zekerheid, dat beschadiging of vernietiging van het weefsel van leven gelijk staat aan beschadiging of zelfs vernietiging van onszelf.
Stoppen met vernietiging en onttrekking
De mens is op basis van het oude mens- en wereldbeeld in staat gebleken om de hele planeet te koloniseren, te exploiteren en eruit te onttrekken wat van zijn gading was en tot zijn gewin diende. Wij zijn nu (beter laat dan nooit) tot het inzicht gekomen dat wij zo het weefsel van leven vernietigen en onszelf en onze nakomelingen het leven onmogelijk maken.
De Aarde zelf maakt ons dit duidelijk door de gewelddadige gevolgen van de verandering van het klimaat die we meemaken en die nog steeds aan het versnellen is: overstromingen, branden, droogtes, stormen, gletsjersmelt en vernietiging van biodiversiteit.
Dekolonisatie van de planeet
Vrucht van deze verandering van ons mens- en wereldbeeld, die ons als mens in het hart raakt, is dat we waarachtig kunnen gaan werken aan de dekolonisatie van de planeet. Dit is noodzakelijk om de planeet de kans te geven de balans te herstellen. We gaan dus de plundering van ons ecosysteem voor financieel gewin met onmiddellijke ingang stoppen. Dat is wat ons te doen staat.
Kunnen wij mensen leven zonder het levend web waarvan we deel uitmaken te beïnvloeden? Nee, natuurlijk niet! Dat doet in feite elk levend wezen op aarde. Maar we kunnen er wel voor kiezen het levend web te respecteren, te koesteren, met rust te laten en het zich te laten herstellen waar we het hebben verstoord. We kunnen kiezen voor een inclusieve ecologische economie binnen planetaire grenzen.
Voorwaarden voor ecologische economie
We gaan daarom voorwaarden stellen aan alle economische activiteiten. Economische activiteiten mogen pas plaats vinden als door de actor (het bedrijf, de coöperatie of de overheid) gewaarborgd is dat er geen planetaire grenzen worden overschreden en dat het levend web op deze planeet zich herstellen kan van deze activiteit. De economische actor is verantwoordelijk voor de gehele keten waar zijn activiteit deel uitmaakt.
Goedgekeurd herstelplan met financiering vooraf
Er moet dus een goedgekeurd herstelplan voor de economische activiteit zijn en er moet financiering voor dat herstel verzekerd zijn vóór aanvang van de activiteit; de activiteit kan pas beginnen als herstelplan en financiering rond zijn; de activiteit is pas geëindigd wanneer het herstelplan is uitgevoerd. Gedurende de activiteit wordt een jaarlijkse bijdrage gestort in het Nationaal/Internationaal Ecologiefonds als vergoeding voor de verstoring van het ecosysteem en het gebruik van natuurlijke grondstoffen. Vanuit dit fonds wordt het herstelwerk van deze activiteit, en zo mogelijk achterstallig herstelwerk van activiteiten van vóór deze regeling gefinancierd. Zo wordt het weefsel van leven gediend en in stand gehouden.
Een door de overheid ingestelde, maar door burgers bemenste coöperatieve en onafhankelijke Ecologische Waakhond ziet toe op naleving van deze voorwaarden en heeft doorzettingsmacht om zowel onverantwoorde als onverantwoordelijke activiteiten te stoppen.
