Amersfoort

Inleiding

De themawerkgroep van GvhK Amersfoort organiseerde in samenwerking met bibliotheek Eemland en het Humanistisch Verbond een thema-avond met Paul Schenderling. De bibliotheek zorgde voor de faciliteiten en de publiciteit en wij voor de inhoud. De belangstelling was zo groot, dat verschillende mensen op de wachtlijst terecht kwamen.
Er volgen nog drie thema-avonden over Klimaat en Gezondheid, Klimaat en Ethiek en Klimaat en Voedsel.

(Geschreven door Tjitske Kooistra)

Grote belangstelling voor de lezing van Paul Schenderling over Klimaat en Economie

Paul Schenderling, een gedreven econoom, presenteerde een lezing in het Eemhuis op uitnodiging van de bieb en Grootouders voor het Klimaat. De halve groene Johanneskerk was aanwezig.
De inspiratie van deze econoom willen we graag doorgeven. Paul  legde uit hoe we binnen de grenzen kunnen blijven van CO2 uitstoot, vervuiling, verstoring van de biodiversiteit, stikstofuitstoot en wat er nog maar meer een knelpunt is voor een gezonde aarde. En dat zonder in te leveren op kwaliteit van leven. Want daar is iedereen bang voor: Mogen we dan helemaal niks meer?
Er zijn mensen die denken dat groei mogelijk is, als je het maar ‘groen’ doet. Dat kan niet, er komt een einde aan de grondstoffen. Je kunt wel efficiënter produceren, dat scheelt wel. We doen dat natuurlijk altijd al. Maar efficiënter produceren helpt nu nauwelijks: Hij liet zien hoe we efficiëntie tot nu toe juist alleen maar ingezet hebben voor meer, groter, zwaarder. Zo gebruikt de meest populaire VW nog steeds 7 liter/100 km, de motor is efficiënter, maar die VW is wel 2 keer zo zwaar geworden. Zo verandert er niets, het wordt alleen slechter voor het klimaat en de grondstoffen.
Positief nieuws: We hebben het gat in de ozonlaag gedicht, en zo kunnen we de andere probleemgebieden ook aanpakken.

Hoe kan het wel?
Voor Europa geldt dat we al een hoge kwaliteit van producten hebben. We moeten er alleen voor zorgen dat we onze spullen niet elders laten produceren, want dan importeren we de vervuiling en de slechte werkomstandigheden zonder er invloed op te hebben.
MAAR hebben daar natuurlijk wel invloed op. Stel aan de producten die we invoeren dezelfde kwaliteitseisen als aan wat we binnen Europa maken, en belast dan ook de elders geproduceerde vervuiling. Dan zijn we weer concurrerend, en de wereld wordt mooier.

Schenderling heeft met zijn stichting een site gemaakt waarop je kunt zien of je aankopen al verantwoord geproduceerd zijn: de ‘just enough productwijzer’. En verantwoord is hier ook: reparabel.
Je moet dus de vervuiling belasten, en arbeid veel minder. Zorgvuldig produceren levert betere producten op, die gaan langer mee, en als arbeid goedkoper is kun je meer laten repareren.

Natuurlijk vertelde hij veel meer. Hij heeft tenslotte al twee boeken geschreven, die vat ik hier niet even samen, nl: 'Er is leven na de groei: Hoe we onze toekomst realistisch veiligstellen.' (2023) en 'Continent van de kwaliteit. Hoe Europa een eigen economische koers kan varen.' (2025).
Maar houd hem in de gaten! (En je eigen gedrag ook, natuurlijk, van minder maar betere producten kopen word je vrolijk).

Meer lezen kan op: www.sufficiency.nl

Auteur Alke Rosbergen, GvhK  Amersfoort en lid van de Groene Kerken

Een tiental Grootouders voor het Klimaat nam enthousiast deel aan de korte maar krachtige Klimaat Klokkenluiders-actie onder de Lieve Vrouwetoren (Lange Jan in de volksmond)  in hartje Amersfoort. In slechts tien minuten wisten we vanachter ons spandoek en onder het mooie klokkenspel van de Lange Jan zo’n vijftig flyers uit te delen en inspirerende gesprekken met voorbijgangers te voeren.

De samenwerking met het Klokkenluiders Gilde Zevengelui verliep uitstekend. De secretaris van het gilde was zeer behulpzaam en de uitvoering werd met veel betrokkenheid gedragen. Ook was het verheugend dat een politicus samen met een vertegenwoordiger van de Jonge Klimaatbeweging (JKB) deelnam aan het luiden van de klokken – een mooi teken van verbinding tussen generaties.

Het contact met de landelijke coördinator van Grootouders voor het Klimaat was prettig en efficiënt, ondanks haar drukke takenpakket. Dankzij haar inzet ontvingen we het nodige PR-materiaal, wat essentieel was bij de zichtbaarheid van onze actie.

Hoewel de voorbereiding weinig tijd bood en de formele afstemming met de gemeente en lokale kerken uitdagend was, overheerste het positieve gevoel van samenwerking, betrokkenheid en daadkracht.

Met deze actie hebben wij als Grootouders voor het Klimaat een bescheiden maar betekenisvolle bijdrage geleverd aan de landelijke oproep tot klimaatactie – en lieten we letterlijk en figuurlijk van ons horen in Amersfoort.

Auteur: Ruth de Wijs

Klimaat Doe- Dag in Leusden

Op 26 september opent de kinderburgemeester de doe- dag met 14 workshops.
280 Kinderen uit groep zeven en acht mogen drie workshops kiezen van elk 45 minuten.
Als grootouders ondersteunen wij graag dit initiatief van het natuur- en duurzaamheidscentrum ‘De Groene Belevenis’ en doen met z’n vieren mee.
We genieten van het enthousiasme van de kinderen om:
- hun eigen energie( Watt) op te wekken door op een hometrainer je rot te fietsen, een eind te roeien of op een crosstrainer te bewegen
- van de zak van een oude spijkerbroek een mooi tasje te maken
- je autootje op waterstof te laten rijden
- plastic doppen in een maalmachine tot korrels te vermalen en later te persen tot een harde kunststofplaat, waar je een sleutelhanger uit kan snijden
- in een modelwijk harde materialen voor straten en p-plaatsen te vervangen door sponsachtige materialen en wadi's om zo te  leren hoe water in wijken beheersbaar kan worden gemaakt.

Er was ook een competitie-element doordat kinderen met elkaar als klas meerkeuze vragen konden beantwoorden door bij antwoord A, B of C te gaan staan. Er was een klas die met een score van 0,2 net boven de anderen uitkwam.
Leuk om te ontdekken dat de meeste kinderen toch wel inzicht hebben in vragen over het klimaat.

Het was een ontzettend leuke ochtend, waar kinderen konden genieten van zelfgemaakte pasta met pesto, of naar huis gingen met een weckpot met een eigen gemaakt moeras of een zelfgemaakt zeepje of sleutelhanger of vogelhok.

Op dinsdag 24 juni is een Toekomststoel feestelijk onthuld in de zaal van de Amersfoortse gemeenteraad. Deze gerecyclede zetel, voorzien van reflectoren en planten, is een ontwerp van een groep studenten van de Hogeschool Utrecht. Nu komt het erop aan dat het opvallende ontwerp niet gaat verstoffen, maar een inspiratie vormt voor toekomstgericht denken.

Naast de bijzondere stoel in de raadszaal start een traject waarbij het idee van de Toekomststoel een rol krijgt binnen het gemeentelijk apparaat en de diverse instellingen, zoals de bibliotheek en de buurthuizen. Na de zomer zal B&W tijdens een inspiratieavond met voorstellen daarvoor komen.

De Amersfoortse Toekomststoel kent een lange voorgeschiedenis. Ruim 2 jaar geleden werd met grote meerderheid een motie aangenomen van Beter Amersfoort, waarin B&W werd opgeroepen voor een Toekomststoel te zorgen. Initiatiefneemster Ina Vijzelman-Waarheid was ons als lokale Grootouders daarmee vooruit. Met dit initiatief waren wij natuurlijk alleen maar gelukkig en wij hebben ons er van harte bij aangesloten. In een toelichting heeft Ina duidelijke en relevante woorden gesproken. Dit is ook na te lezen via deze link: De Toekomststoel, inleiding van Ina.

Aan de plaatsing is een lang traject voorafgegaan. Imre Ploeg van de Hogeschool voor de Kunsten Den Haag had daarin de rol om het gesprek over het concept Toekomststoel vorm te geven. Dat heeft geresulteerd in een zeer lezenswaardig manifest als resultaat van het uitgebreide proces van gesprekken en overwegingen.

Bij de bespreking in een raadscommissie bleek brede steun om de Toekomststoel in de gemeente betekenis te gaan geven, getuige het verslag op Nieuwsplein33.

Op initiatief van Grootouders voor het Klimaat Amersfoort zijn in januari een flink aantal lokale initiatieven bij elkaar gekomen om te bezien of we tot een lokale coalitie op het gebied van duurzaamheid konden komen. Meer dan 30 mensen van 21 verschillende groepen kwamen op de uitnodiging af. Buurtgerichte groepen, energiecoöperaties, Milieudefensie, Groene Kerken, de Fixbrigade, XR, Humanistisch Verbond en nog de nodige andere organisaties waren aanwezig. Het enthousiasme was groot. Niet alleen werd ter plekke afgesproken elkaars informatie te delen en bestaande contacten met het gemeenteapparaat te stroomlijnen. Ook werd een werkgroep opgericht om een puntenplan te formuleren: concrete suggesties aan de politieke partijen, gemeenteraad en B&W om het duurzaamheidsbeleid te versterken.
Op 27 mei is het Puntenplan voor een toekomstbestendig Amersfoort  publiekelijk aangeboden aan de gemeenteraad. De werkgroep benadert de verschillende partijen voor een gesprek over opneming van de 30 punten in de programma’s voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. Na de vakantie gaan we met een publieksversie de stad in. Inmiddels weten we dat op 29 oktober verkiezingen voor de Tweede Kamer zullen worden gehouden. Wat dit betekent voor onze campagne moeten we nog bepalen, maar het stimuleert ons zeker om ook daarvoor met de coalitie aan de slag te gaan!

In ons bestand hebben we veel sympathisanten. De een wat actiever dan de ander maar iedereen is betrokken bij het klimaat. Om de band met onze achterban te versterken hebben we als Amersfoortse GvhK op 10 april een inspirerende middag verzorgd.

Een boek, een spiegel en een leeg pak melk. Drie ‘ingrediënten’ die op het eerste gezicht weinig  met het klimaat te maken hebben en toch waren het deze ‘ingrediënten’ waarmee werd begonnen. Op een heel visuele manier hebben we de Klimaatklappers van Milieu Centraal behandeld. Getallen over CO2 uitstoot zijn abstract; het zegt ons niet zoveel en al snel wordt gewezen naar de grote vervuilers. In de presentatie zijn we uitgebreid ingegaan aan de hand van voorbeelden, plaatjes en filmfragmenten dat we zelf ook (een groot) onderdeel van het probleem zijn en hoe lastig dat is om daarmee om te gaan.

Geanimeerde gesprekken leverde dit op waarmee we in elk geval onze handafdruk hebben weten te vergroten. Wellicht helpt dat dan weer om onze eigen voetafdruk te verkleinen.

We kunnen terugzien op een zeer geslaagde middag waarmee we de binding met onze achterban hebben vergroot.

Ook iets voor u? Laat het ons weten!

Grootouders Amersfoort hield dit jaar in september opnieuw een Inspiratieavond onder de titel Wanneer is genoeg echt genoeg.

Zo’n 60 deelnemers luisterden naar HvA-lector en klimaatpsycholoog Reint Jan Renes en ze gingen met elkaar in gesprek. De oproep tot ‘groen exhibitionisme’ deed een vrolijke lach door de zaal gaan. Bedoeld werd dat groen het nieuwe normaal is en dat wij daar met meer zelfvertrouwen voor uit moeten komen. Want dat heeft een aanstekelijk effect.
Een ander mooi inzicht was dat onze generatie babyboomers (geboren tussen 1946 en 1964) een belangrijke invloed kan hebben via onze omvangrijke netwerken. En kijk vooral ook naar zaken die de grootste impact hebben, zoals het verduurzamen van een huis.

Via de links zijn een volledig verslag en de gepresenteerde sheets te vinden.

De Amersfoortse Grootouders voor het Klimaat en het Humanistisch Verbond Eemland nodigen je uit voor een inspiratieavond met Reint Jan Renes, lector klimaatpsychologie aan de HvA en duurzaamheidsambassadeur van de gemeente Amersfoort.  Na de inleiding van Reint Jan gaan we aan de slag met onze eigen ervaringen en wensen en inspireren we elkaar met wat er mogelijk is om concreet actie te ondernemen. Wethouder Johnas van Lammeren van duurzame leefomgeving en biodiversiteit heeft toegezegd aanwezig te zijn en zal aan het eind reageren.

Klimaatverandering tegengaan: wanneer is genoeg ook genoeg?

Lees de uitgebreide aankondiging met toelichting.

Locatie: Het Groene Huis, Schothorsterlaan 21, 3822 NA Amersfoort. Vanwege beperkte parkeerruimte adviseren wij zoveel mogelijk op de fiets te komen. Aanvang 19.30 uur. Deuren open vanaf 19.00 uur.

Aanmelden is verplicht: tot uiterlijk 21 september aanmelden door een mail te sturen via deze link.

Bij overschrijding van het aantal beschikbare plaatsen kom je op een wachtlijst. Deelname is gratis. Een vrijwillige bijdrage is ter plaatse zeer welkom.

Op 12 april had een Amersfoortse delegatie van Milieudefensie, Grootouders en XR een pittig gesprek met Mireille Einwachter, de Chief Sustainability Officer (CSO) van Friesland Campina(FC) en haar staf. Het gesprek volgde op de ludieke overhandiging van een statement dat we FC in de gaten blijven houden, ook al focust Milieudefensie zich nu op Shell en ING.

Bestudering van het jaarverslag over 2023 laat zien dat FC zich als bedrijf inspant om duurzamer te worden. De CSO verdient daarvoor zeker een compliment. Maar het probleem zit hem in de klimaat-, milieu- en natuurbelasting door de circa 10.000 toeleverende melkveebedrijven. Een klein deel daarvan zit in een transitie naar een circulair bedrijf. Een peloton van zo’n 60% is zoekende naar een rendabele bedrijfsvoering in veranderende omstandigheden. Friesland Campina zet in op volledige ondersteuning van deze groep om te komen tot de gewenste regeneratieve landbouw. We hebben aangegeven dat we FC kritisch blijven volgen. Afgesproken is dat we elkaar direct na de zomervakantie weer zullen ontmoeten.

Na het gesprek hebben we de Toekomststoel overhandigd als tastbare reminder dat in de besluitvorming van het bestuur het mensenrecht van klimaatveiligheid steeds geborgd moet zijn.

Op vrijdag 9 februari was er in Amersfoort een actie bij het hoofdkantoor van Friesland Campina.                      

Het initiatief was in handen van Vereniging Milieudefensie en werd gesteund door Extinction Rebellion en de Grootouders voor het Klimaat. Er waren zo’n dertig demonstranten aanwezig, met spandoeken en sommigen met de Grootouderhesjes en paraplu’s. Een mooie samenwerking met als doel vermindering van de CO2 uitstoot van het bedrijf en wat meer tempo in de maatregelen daar naartoe!

Enkele rebellen van XR hadden zich uitgedost als “klimaatinspecteurs” met hoeden, verrekijkers, formulieren en donkere brillen. Ze hielden het bedrijf op deze vrijdag uitstekend in de gaten!

Behalve de Grootouders uit Amersfoort, waren er vijf Grootouders uit Harderwijk en ook enkelen uit Nijkerk, Bunnik en Ommen.

Drie vertegenwoordigers van Friesland Campina hebben ons, zoals afgesproken, te woord gestaan. De woordvoerder van Milieudefensie bood de chief sustainability officer een plakkaat aan met de waarschuwing dat het zuivelbedrijf moet opschieten met een goed klimaatplan, want dat er anders een rechtszaak zou kunnen komen, net als tegen Shell en binnenkort ING.

De uitkomst was dat er na 20 februari een gesprek zou kunnen plaatsvinden met vertegenwoordigers van de aanwezige organisaties. Op die datum wordt namelijk het jaarverslag van Friesland Campina gepresenteerd. Vervolgens kunnen er kritische vragen gesteld worden over de duurzaamheidsplannen daarin.

Ter afsluiting werd uit volle borst het Klimaatlied gezongen!

De actie is niet onopgemerkt gebleven, getuige de openingspagina van de AD/Amersfoortse Courant op de volgende (zater-)dag.

• ze inmiddels met 90 leden zijn
• een warmtenet gerealiseerd hebben voor 1200 huishoudens door de warmte van het water uit de omliggende vijvers te gebruiken
• er acht elektrische deelauto's zijn.

• Het nog 5 1/2 jaar duurt tot de 1 1/2 graad opwarming bereikt is.
• De zon geeft de aarde 10.000 keer zoveel zonne-energie dan we nodig hebben.
• Hij een bedrijf heeft, 'Windvogel', waarmee hij nieuwe burgercoöperaties ondersteunt om het project te realiseren.
• Inmiddels is dat op zeven plaatsen in ons land gelukt.
• Hij ondersteunt ook 'Windkracht Eemland', zie hieronder.

Eens moet de eerste keer zijn. Of misschien niet de eerste keer, maar wel lang na die vorige keer, ooit. Voor je mening uitkomen door te demonstreren is voor iedereen spannend. En zeker als je het niet of bijna nooit hebt gedaan.
Maar misschien kriebelt het nu wel. En wil je voor de generatie van de kleinkinderen wel laten zien dat je je grote zorgen maakt over hun bestaanszekerheid. Want het is nogal iets, wat op ons afkomt door klimaatverandering. En laten we de kleinkinderen daarvoor de rekening betalen? We moeten nú doortastend klimaatbeleid voeren om te zorgen dat de aarde over 30 jaar leefbaar blijft. Als we nu investeren en doorpakken is er nog veel mogelijk. Kijk naar het succes van de zonnepanelen. Maar dan moeten nu de juiste keuzes worden gemaakt.
Wil je je daarvoor uitspreken? Wil je daarvoor de straat op, maar vind je het wel spannend?
Dan bieden we een helpende hand. Als je mee wilt naar de grote klimaatdemonstratie in Amsterdam op zondag 12 november, dan kan je met ons mee. Dan vangen we je op station Amersfoort op en reizen we samen naar Amsterdam. Dan kan je met ons en nog veel meer ouderen uit het hele land meelopen in het blok van Grootouders voor het Klimaat.
Voor een leefbare aarde voor alle kleinkinderen.
Wil je met ons meereizen? Meld je dan aan op gvhkamersfoort@gmail.com Dan zorgen wij dat je bericht krijgt over de precieze afspraken.

Bij de start van de Week voor de Toekomstige Generaties organiseerde de grootoudergroep in Amersfoort samen met het Humanistische Verbond Eemland een avond onder de titel Klimaatverandering: hoe komen we tot ander gedrag? Klimaatpsycholoog Reint Jan Renes (HvA) nam de meer dan 70 deelnemers mee in de mechanismes die ander gedrag stimuleren of juist hinderen. De term van de avond was ecologische handafdruk. Wat dat betekent valt te lezen in het verslag.

Dit zijn de “hesjes” die we in onze Amersfoort groep gebruiken.

De teksten zijn op plastic gedrukt, gaan dus heel lang mee.  Je hebt per persoon 2 stuks nodig, één voor en één achter.  Op de 4 hoeken zijn gaatjes geponst, waaraan een lusje van touw wordt gemaakt.  Voor de koorden zijn veters gebruikt.  Aan de bovenkant zitten ze vast aan de lusjes van touw zodat je het hesje zo over je hoofd kan trekken.  Aan de onderkant bind je ook een veter, doe dat aan de achterkant zodat je gemakkelijk de veter aan de voorkant kunt vastknopen links en rechts.  De veter moet niet te kort zijn om ook over een rugzak te kunnen passen!  Dat is het!