Leiden

Onder deze titel heeft GvhK Leiden een overzicht gemaakt van wat de lokale politieke partijen zeggen over klimaat, biodiversiteit, circulaire economie en mobiliteit. Hiermee willen we aan Leidse kiezers duidelijk maken welke partijen werkelijk voor de komende generaties in de bres treden.

Kies Wijzer, Kies Klimaat is het resultaat van een analyse van de verkiezingsprogramma’s aan de hand van het eerder uitgebrachte Klimaatmanifest.

We werkten hierbij samen met Duurzaam Docenten Netwerk Leiden, Klimaatburgemeesters Leiden, Netwerk Leiden Sneller Duurzaam, Ideewinkel, Duurzaam Leiden, Werkgroep Profburgwijk Duurzaam, Voedselraad Leiden, Het Warenhuis, Circulair Warenhuis.

Lees Kies Wijzer, Kies Klimaat
Lees het Manifest

De Toekomstmeter is een landelijke campagne van Grootouders voor het Klimaat samen met het Klimaatverbond Nederland, geïnitieerd door twee zeer actieve Leidse grootouders, Ted Ages en Phil Rhebergen. Doel is om gemeenten te stimuleren tot toekomstgericht klimaatbeleid door te toetsen hoe duurzaam hun Omgevingsvisie is en om lokale groepen te helpen het gesprek met gemeentebestuur en gemeentepolitiek aan te gaan over de koers en uitvoering van het beleid. Vanaf 12 november tot 16 december 2025 worden gemeenten benaderd om de Toekomstmeter in te vullen.
Met deze enquête kan duidelijk worden hoe concreet de gemeente nu werkelijk bezig is te werken aan een gezonde leefwereld voor onze kleinkinderen.
Om te zorgen dat zoveel mogelijk gemeenten meedoen met deze Toekomstmeter is de medewerking van lokale grootoudergroepen de komende tijd hard nodig!

Tot nu toe zijn er al ingevulde lijsten bij de gemeentes binnen gekomen. Als gemeenten niet lid zijn van het Klimaatverbond én als er geen lokale grootoudergroep in de gemeente aanwezig is, zullen de klimaatburgemeesters gevraagd worden hun gemeente te stimuleren om mee te doen..

Kijk op de website onder Campagne Gemeenteraadsverkiezingen om mee te doen!

Van 8 t/m 13 november organiseerden de 5 Leidse klimaatburgemeesters in samenwerking met The Field en de gemeente Leiden de Leidse klimaatweek.

Op zaterdagmiddag was er een festival, “Morgen begint nu”, met diverse workshops. Een van de workshops werd door twee van onze grootouders gegeven, die een Manifest met een 10-punten-plan voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 voorstelden.

Flyeren op 27 en 28 oktober

Tijdens de laatste twee dagen voor de landelijke verkiezingen hebben de Leidse klimaatgrootouders aangepaste flyers en boekenleggers bij het Leidse station uitgedeeld.  Zij hebben geprobeerd met zo veel mogelijk mensen in gesprek te komen om hun te vragen in elk geval te gaan stemmen – en daarbij het klimaat niet te vergeten!

De geplande promotieactie op de markt kon helaas door slecht weer niet doorgaan.

Om de Grootouders voor het Klimaat een grotere bekendheid te verschaffen en daarmee eventueel vrijwilligers voor diverse activiteiten te winnen, hebben de Leidse grootouders een samenkomst georganiseerd in Café Leidse Lente. Tijdens de bijeenkomst hebben wij ons voorgesteld en enkele plannen, zoals de Toekomstmeter, nader toegelicht. Ook werd een Ronde-tafel gesprek georganiseerd, waarbij de gasten hun mening over diverse punten konden geven en met ons in gesprek gaan.

De respons was enthousiast en daarom heeft de kerngroep van de Leidse klimaatgrootouders besloten zo’n kennismakingsdag zeker 1 keer per jaar te herhalen. Daarnaast organiseren we een gespecialiseerde avond in het Idee Café, waar een breder publiek over een bepaald thema geïnformeerd zal worden.

Op woensdag 15 oktober 2025 hebben twee Grootouders gesprekken gevoerd met de bibliothecaris van de Stadsbibliotheek Leiden over haar interesse in het project voor het kiezen voor een beste kinderklimaatboek en eventueel ook het samenstellen van een kinderjury in 2026. We besloten om de plannen in het najaar te concretiseren.

Tijdens het maandelijkse klimaatalarm werd een klimaatnoodpakket aangeboden aan de Leidse wethouders, Yvonne van Delft en Abdelhaq Jermouni. Het noodpakket moet de wethouders eraan herinneren dat nu 2 jaar geleden de klimaat noodtoestand is uitgeroepen voor Leiden. XR en de Leidse Grooutouders voor het Klimaat roepen de gemeente daarmee nogmaals op tot een steviger klimaatbeleid te komen. Zij eisen o.m. en verbod op reclame voor fast fashion, een snelle verduurzaming van gemeentelijke gebouwen en ook de overgang naar circulair bouwen moet worden versneld. Zonder goed beleid wordt de kans dat burgers een dergelijk klimaatnoodpakket ook echt nodig hebben, steeds groter.

Als vervolg op de gespreksronde van de afgelopen winter met bijna alle politieke partijen in Leiden hebben we met een Leidse Klimaatcoalitie een Manifest opgesteld ten behoeve van verkiezingsprogramma’s voor de Gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar.
We hebben ons daarbij laten inspireren door de opzet van het voorbeeld-manifest van de klimaatcoalitie van Den Bosch.

We zijn er trots op dat in korte tijd zoveel Leidse organisaties op gebied van duurzaamheid en leefbaarheid gezamenlijk hun steun hebben gegeven aan dit manifest. De meeste organisaties vertegenwoordigen weer verscheidene andere groepen en initiatieven en representeren daarbij een groot deel van de burgers in Leiden, dat ernstig bezorgd is over het klimaat en de leefbaarheid van de stad. Daarbij willen we voorkomen dat de discussie over het klimaatbeleid leidt tot tegenstellingen binnen de bevolking. Daarom hebben wij in het manifest sterk de nadruk gelegd op klimaatrechtvaardigheid. Alle Leidse burgers willen immers een leefbare toekomst voor hun kinderen en kleinkinderen. De zorg hierover gaat door alle politieke partijen heen, zo is ons gebleken.

Lees ons manifest!

De GvhK Leiden deed dit jaar mee en deelde een kraam op de jaarlijkse Natuur en Ambachtenmarkt op de Zoeterwoudse Singel waarbij ook zelfgemaakt jam, gelei en vlierbloesemsiroop verkocht werd. Wij grootouders hadden een milieupuzzel samengesteld waaraan volwassenen en kinderen met veel plezier meededen; sommigen bleken meer te weten dan de geoefende klimaatgrootouders.

Over een ontroerende actie lees je in deze nieuwste nieuwsbrief van de lokale groep Leiden.

In de afgelopen maanden hebben Phil Rhebergen en Ted Ages een groot aantal gesprekken gevoerd met de raadsfracties van de Leidse Gemeenteraad. Alleen de SP en het CDA volgen nog. Het waren goede gesprekken, waarin we duidelijk hebben kunnen maken dat wij niet een bepaald politiek standpunt brengen. We hebben benadrukt dat ook voor de stad Leiden klimaatverandering een urgent probleem is, en dat we met alle macht aan oplossingen willen werken. Lees meer hierover en over onze andere acties in de Nieuwsbrief Leiden 4 april 2025.

De gemeente Teylingen heeft ongeveer 53 hectare aan boerengrond opnieuw aan boeren verpacht. Tot 2021 kon de gemeente deze grond blijvend aan deze boeren verhuren. In dat jaar deed de Hoge Raad een uitspraak met grote gevolgen: het zogenaamde Didam-arrest. De gemeente moet de gronden nu iedere vijf jaar openbaar aanbesteden. De boeren die meededen in de aanbesteding kregen op 29 januari te horen of zij de grond de komende vijf jaar mogen gebruiken. Twee van de vijf percelen krijgen een nieuwe eigenaar. Dat zijn de stukken grond die de Lakenvelderboerderij en de Sophiahoeve van de gemeente in gebruik hebben. De contracten gaan op 1 maart al in.

Dat betekent dat de huidige pachters iets langer dan een maand hebben om te vertrekken.

De betreffende boeren hebben die afgelopen jaren veel geïnvesteerd in natuurinclusieve landbouw, natuurontwikkeling, educatie en weidevogelbeheer. En met veel succes! Nu zien ze door een enkel geldgedreven beslissing hun droom vervliegen.

De Leidse Grootouders hebben B&W van Teylingen een brief gestuurd.

Anderen zijn een petitie gestart. Ook meedoen? Ondertekenen kan hier.

Leidse Grootouders roepen B&W van Leiden op voet bij stuk te houden wat betreft de invoering van de Zero Emissiezone in het centrum van Leiden.
We hebben een brief gestuurd aan het College waarin o.a. deze tekst staat:

Wij zien dat her en der in de Nederlandse samenleving weerstand georganiseerd wordt tegen deze zones en dat ook de gemeente Leiden in de persoon van wethouder Ashley North wordt
opgeroepen af te zien van de invoering van deze zone per 1 januari 2025.

Wij willen er als Grootouders, die niet voor onszelf opkomen, maar juist voor de generaties na ons, die van onze kinderen en kleinkinderen, bij u op aandringen toch zeker voet bij stuk te
houden en de al 10 jaar voorbereide invoering standvastig door te zetten.

Het spreekt vanzelf dat we op dit moment geen enkele vertraging van de energietransitie kunnen gebruiken. Willen we de wereld leefbaar houden voor toekomstige generaties, dan moeten we nu
handelen. We denken daarbij aan het kunstwerk “Stem van de toekomst”, dat in de raadsvergadering van 10 oktober jl. aan de gemeenteraad is aangeboden.

Brief BenW Zero Emissie

Op 1 juli hield Ester van der Voet opnieuw een speech bij het maandelijkse Klimaatalarm op het Stadhuisplein. Lees hier haar toespraak.

Leidse Grootvader zet zich in voor duurzame toekomst
Hans Baaijens is een trotse opa van negen kleinkinderen. Ondanks zijn pensioen blijft Hans actief betrokken bij de maatschappij. Hij zet zich in voor een betere toekomst door deel te nemen aan Grootouders voor het Klimaat, een groep bezorgde senioren die zich richt op het aanpakken van klimaatverandering. In dit interview deelt Hans zijn motivatie, de impactvolle initiatieven waaraan hij bijdraagt, en zijn hoop voor de toekomstige generaties.

Op 31 mei om 12:00 uur hebben grootouders in een tiental hoofdsteden in Europa een fluitconcert gegeven. Met het doel op te roepen om op 6 juni te gaan stemmen voor het Europees Parlement.

Ook in Leiden klonken de fluitjes.

Dit alles om kracht bij te zetten aan onze oproep om te gaan stemmen. Het is de eerste grote publieke actie van de eind 2023 opgerichte European Grandparents for Climate, waarmee we ook ons eigen gezicht laten zien.

Lees over onze Nederlandse Campagne voor de Europese Verkiezingen 2024.

Beluister de toespraak van Gaby Doxiadis:

Op zaterdag 11 mei stonden de Leidse Grootouders weer met een kraam bij de Coelikerk. Dit keer samen met Oma's for future. Zij gebruiken niet alleen flyermateriaal om mensen te benaderen, ze hebben ook een Rad van Fortuin waarmee je quizvragen over het klimaat kunt bepalen. Bij drie goede antwoorden krijgen de kinderen een prijsje. Ze hebben ook recycling/upcycling spullen ter verkoop en twee presentatieborden met foto's en teksten. En last but not least: Ze hebben een hart als logo, en daar willen mensen wel een selfie mee!

Zo zijn er weer heel wat gesprekken gevoerd en mensen gemotiveerd om te gaan stemmen op 6 juni.

Bij het maandelijkse Klimaatalarm op het Stadhuisplein sprak ditmaal Ester van der Voet namens de Grootouders voor het Klimaat.

Lees hier haar speech.

Op 25 april hebben Phil Rhebergen en Ted Ages ingesproken bij de Commissie voor Stedelijke Ontwikkeling van de Leidse Gemeenteraad.

Aanleiding was de reactie van B&W op de adviezen die het Leidse Burgerberaad heeft uitgebracht. Die was zacht gezegd nogal terughoudend en weinig getuigend van de urgentie die door ons als Grootouders wordt gevoeld. De Toekomststoel was nadrukkelijk aanwezig!

De Leidse Grootouders waren goed vertegenwoordigd onder de ruim 100 demonstranten die in de Leidse Klimaatmars liepen. Zij boden aan de Wethouders Yvonne van Delft en Ashley North een open brief aan met daarin de oproep nu snel mee te werken aan de oprichting van een Duurzaamheidscentrum.

Deze oproep sluit aan bij een van de aanbevelingen uit het Leidse Burgerberaad: zorg voor één loket waar de burger terecht kan met alle vragen over duurzaamheid en klimaatverandering.

Phil Rhebergen hield namens de Grootouders een speech, waarin hij ook aandacht vroeg voor de Toekomststoel. Voor deze gelegenheid even geleend van Leiderdorp, waar hij al maanden in de raadszaal staat.

Lees wat het Leidsch Dagblad schreef over deze mars.

Op 26 september 2023 organiseerden we een informatieavond over de Campagne “Wind en Zon zijn van ons” in cultuurcentrum De Paulus. Philip Beekman, grootouder uit Eindhoven met een lange staat van dienst in de energie-sector, hield een presentatie over de campagne.

• Op 3 juli 2023 werd het maandelijkse Klimaatalarm gehouden voor het stadhuis in Leiden. Bij die gelegenheid vroegen XR en de Grootouders aan het gemeentebestuur om de klimaat-noodtoestand uit te roepen. Bekijk hier de reportage van Sleutelstad en het artikeltje in het Leids Dagblad.

• Op 24 juni 2023 werd ook in Leiden de Noodklok geluid voor het klimaat, ter gelegenheid van de Dag van de Urgentie: 8 jaar geleden deed de rechter uitspraak in de Urgenda-zaak: De Nederlandse Staat moet de CO2-uitstoot terugbrengen met 25% (ten opzichte van 1990) in 2020. Sleutelstad schreef erover.

• Op 1 mei 2023 waren we aanwezig bij de maandelijkse “die-in” actie Luchtalarm = Klimaatalarm voor het station Leiden Centraal. Hans Baaijens – behalve Grootouder voor het Klimaat ook lid van XR – hield de speech.

• Op 12 april 2023 hebben we met zo’n honderd Leidenaren deelgenomen aan de Klimaatmars, georganiseerd door onder meer ‘Leiden sneller duurzaam’, ‘Extinction Rebellion Leiden’ en de ‘Leidse Grootouders voor het Klimaat’. We boden aan twee wethouders –  Yvonne van Delft en Ashley North – een petitie aan met zeven speerpunten voor de stad. Van de oproep om de klimaatnoodtoestand uit te roepen, zoals Amsterdam, Parijs, Londen en New York al eerder deden tot aan de vraag om een doorlopend Burgerberaad voor het klimaat.

• Op 11 maart 2023 deelgenomen aan de supportdemonstratie bij de A12 in Den Haag, om de mensen van Extinction Rebellion NL te ondersteunen.