Haarlem e.o.

Zingen, breien en in gesprek gaan…
dat deden de Haarlemse Grootouders voor het Klimaat op drie zaterdagmiddagen in de Grote of St.-Bavokerk van Haarlem. Het is advent en zoals elk jaar in aanloop naar Kerst, heeft de Bavo haar deuren geopend voor de Broodbankactie.
Wat is dat en wat hebben Grootouders voor het Klimaat daar te zoeken, zult u zich afvragen.

De Broodbank is een uniek monument in de ‘Oude Baaf’ en dateert van 1475. Destijds werd hier onder toezicht van de Heilige Geestmeesters na de kerkdienst brood uitgedeeld aan de armen. Het geld daarvoor kwam uit schenkingen van rijke parochianen. Het was nog vóór de beeldenstorm in 1566 en de kerk was dus nog Rooms-Katholiek. Of, en zo ja hoe lang de protestanten nog met het delen van brood zijn doorgegaan, weet ik niet. Maar in 2005 hebben de diaconieën van de Protestantse Gemeente Haarlem en de Evangelisch Lutherse Kerk de draad weer opgepakt. Niet door brood weg te geven, maar door het te verkopen en de opbrengst te schenken aan een instelling die één van de werken van barmhartigheid uitvoert.

De kenners onder u weten wellicht dat paus Franciscus aan de 7 werken van barmhartigheid een 8e heeft toegevoegd, namelijk ‘de zorg voor de schepping’. Daarmee kwam dit jaar de stichting Juttersgeluk als ‘goed doel’ in beeld, werd Grootouders voor het Klimaat uitgenodigd om met een kraampje in de kerk te staan, bracht het Klimaatkoor verschillende klimaatliederen ten gehore en breiden verschillende dames én heren van zowel Grootouders als Extinction Rebellion de inmiddels welbekende rode klimaatdassen.

De bakkers van Van Vessem bakten zoals elk jaar in eigen tijd de zogenoemde ‘diakenbroden’ die voor € 6,00 over de ‘broodbank’ gaan. Vrijwilligers uit beide kerkgemeenschappen verkochten in totaal 2000 van die broden, wat Juttersgeluk een mooi bedrag heeft opgeleverd.
De vrijwilligers van Juttersgeluk stonden ook zelf met een kraampje in de kerk en vertelden over hoe zij samen met mensen met afstand tot de arbeidsmarkt dagelijks het strand van Zandvoort op gaan om zwerfplastic op te ruimen zodat dit niet (weer) in zee belandt. Zij recyclen het plastic en maken daar nieuwe producten van. Deze zijn zowel online te koop, als in hun atelier/winkel in Zandvoort.

Er was alle dagen aanloop van mensen met heel verschillende achtergronden. Dat maakte de gesprekken boeiend, ook met hen die onze zorg voor de leefbaarheid van de aarde (nog) slechts in beperkte mate delen. Het thema ‘zorg voor de schepping’ werd echter breed gedeeld en dat bemoedigt.

In 2025 zijn er op veel plaatsen in Haarlem sjaals gebreid en overhandigd!

De vier foto's hieronder brengen het in beeld.

In het kader van de Klimaatweek organiseerde het Haarlems Klimaatkoor een openbare repetitie In de Doelenzaal van de Centrale Bibliotheek. Leden van andere koren waren uitgenodigd mee te zingen. Er waren meer dan 40 deelnemers, en het leverde acht potentiële nieuwe leden op voor het koor. Er werd gerepeteerd onder de enthousiaste leiding van dirigente Ulrike Siems. Na de repetitie zong het koor nog buiten een drietal liederen op het plein voor de bibliotheek.
Je kunt het koor zien en horen met een uitvoering van ‘When the storms roll in’ via deze link.

Van der Steenhoven is voorzitter Klimaatonderzoeksinitiatief Nederland (KIN), Voorzitter Delta Climate Center (DCC), Ministerie BZK (ABD) en hoogleraar Universiteit Twente (ITC & Climate Center) en voormalig directeur KNMI.

De groep Grootouders voor het Klimaat Haarlem e.o. heeft in de klimaatweek een avond georganiseerd met als werktitel:
Nog is het niet te laat: waar zit de hoop in het klimaatverhaal
Als het gaat over klimaatverandering valt het in deze tijd niet mee om moed te houden. Natuurbranden, hitterecords, overstromingen en tornado’s zijn steeds vaker in het nieuws en worden steeds heftiger. Ze kosten de wereldeconomie nu al honderden miljarden. Waar gaat dit naartoe? Steeds meer mensen zijn hierover bezorgd. Het is dan belangrijk om met elkaar die zorgen en ook de lichtpuntjes te delen. Maar vooral ook om met elkaar in gesprek te gaan over wat we kunnen doen.
Met al zijn expertise over het klimaat is Gerard van der Steenhoven toch nog hoopvol voor de toekomst. Na een korte presentatie over waar we op dit moment staan, ging hij met de zaal in gesprek over waar we nog hoop uit kunnen putten, hoe we verschil kunnen maken en meer mensen, bedrijven en overheden in beweging
kunnen brengen om zich in te zetten voor een duurzamere samenleving.

Een boeiende avond voor een volle zaal die werd afgesloten met het aanbieden van de welbekende rode sjaal van 1 meter 50 lang en 15 cm breed, verwijzend naar het akkoord van Parijs (2015).

Je kunt het verhaal hier beluisteren.

De sheets van de presentatie zijn hier beschikbaar.

In de Stadsbibliotheek in Haarlem Noord werden ‘Luistergesprekken’ georganiseerd. Deelnemers  vertelden over hun persoonlijke ervaringen die hen aanzetten tot acties voor het klimaat en/of duurzaamheid. Ze werden uitgenodigd om uit hun bubbel te stappen en naar elkaar te luisteren. Discussie was in de gespreksgroepen niet de bedoeling. Dat kon natuurlijk na afloop wel. Deelnemende groepen waren: Groene Kerken, Groene Moslims, Extinction Rebellion, Grootouders voor het Klimaat, Zen Boeddhisten en lokale duurzaamheidsgroepen. Het was een mooie manier om kennis te nemen van elkaars ervaringen en activiteiten.

Dagblad Trouw schreef er een artikel over. Dit is de link.

De foto in het artikel toont een van de gespreksgroepen.

Herfst, een volle actietijd: klik de blauwe tekst aan voor het verslag met foto's van activiteiten tussen 20 september en 26 oktober 2025.

Op 3 juli reikte de Haarlemse Klimaatbreigroep Rode Sjaals uit aan de mensen die de Pleindemonstraties op het ogenblik organiseren. Zie het bericht daarvan op deze pagina.

Maar de eerste zeven jaar van ons bestaan was er ook een groepje die de Pleindemonstraties voor de Tweede Kamer organiseerden, en één daarvan had nog geen Rode Sjaal, dat is nu rechtgezet.

Anneke vertelde ons steeds berichten uit het nieuws over de klimaatverandering en wat daarbij hoorde. Maar er was ook een tijd dat we demonstreerden met grote houten borden waarop foto’s van kleinkinderen te zien waren. Anneke zorgde er al die jaren voor dat die borden er waren, en dat was best een stevig karwei. Voor alles wat ze deed kreeg Anneke de Rode Sjaal uitgereikt.

Het is weliswaar geen echte directe klimaatactie, maar wel een heel mooie en zinnige gebeurtenis!
In het Spaarne liggen twee boten voor vluchtelingen, één voor Oekraïners en één voor andere nationaliteiten. We hebben al een keer samen gebreid voor het klimaat (zie bericht 13 augustus). Toen rees het idee om eens gezamenlijk de Spaarnekade op te ruimen. En dat gebeurde. Verschillende vuilniszakken vol tuinafval uit de bosschages waren het resultaat. Twee Grootouders voor het Klimaat richtten zich op sigarettenfilters en verzamelden er binnen een uur 1150. De bootbewoners hadden weer voor koffie, thee, water en versnaperingen gezorgd. Het initiatief van de bootbewoners en de Klimaatbreigroep krijgt een vervolg wanneer we gezamenlijk gaan meedoen aan de jaarlijkse World Clean Up Day op 20 september.

Op 13 augustus organiseerde de lokale groep Haarlem een bijeenkomst 'klimaatbreien' voor  vluchtelingen die verblijven op een vluchtelingenboot op het Spaarne. Klik hieronder voor een verslag en fotografische impressie!

Klimaatbreien met vluchtelingen

Bij de Pleindemonstratie van de Grootouders voor het Klimaat op 3 juli 2025 in Den Haag reikten Paula van Liere en Marian Weijer van de Klimaatbrei-actiegroep uit Haarlem rode sjaals uit aan zes grootouders die al jarenlang de 14 daagse Pleinbijeenkomsten organiseren. Als erkenning voor hun bijdrage aan onze klimaatbeweging.

We breien en haken rode sjaals van 1,5 meter lang en 1,5 dm breed net als andere klimaatbrei-groepen in Nederland en elders. Knitting for climate is een wereldwijde beweging van klimaatbreiers. We trekken daarmee een rode lijn bij de 1,5 graad opwarming van de aarde.

De Haarlem klimaatbrei-groep is te vinden op buurtbijeenkomsten, bij festiviteiten bv Koningsdag, in de bibliotheken van Haarlem en in huizen van de wijk. Iedereen die wil kan zich aansluiten en meedoen.
Tijdens onze bijeenkomsten breien en haken we, praten we met geïnteresseerde voorbijgangers en vertellen over onze acties. Daar of op andere momenten zoals op deze Pleinbijeenkomst delen we sjaals uit aan mensen die zich op eigen wijze inzetten voor het klimaat en we gebruiken de sjaals bij demonstraties.

Op de rode sjaals die naar eigen individueel inzicht gebreid of gehaakt worden als het maar rood is, naaien we etiketten met teksten:
FOSSIELE SUBSIDIES BREI ER EEN EIND AAN

en

DIT KLIMAATBELEID DOET ONS DE DAS OM

Heb je belangstelling? Wil je ook zo’n groep beginnen of meedoen? Heb je vragen?
De Haarlemgroep kun je bereiken via klimaatbreienhaarlem@proton.me

De zes grootouders die de Pleindemonstraties organiseren zijn:

Tat van Veen:  onze vaste Gastvrouw, 2x in de maand heet ze de gast en alle aanwezige grootouders welkom, brengt de actuele ontwikkelingen op het gebied van klimaat in en zorgt voor evenwicht in de berichten over zorgelijke en hoopgevende ontwikkelingen.

Hans Baaijens: een van de vaste interviewers. Als een andere grootouder in gesprek gaat met de gast van die middag deelt hij actief flyers uit aan passanten en gaat hij het gesprek aan.

Marlies Gommers is ook een vaste interviewer. Ze brengt veel energie en enthousiasme in de groep en is lid van het bestuur van de Grootouders voor het Klimaat.

Ria Loggen verzorgt het contact met de gemeente en de media.

Harm Jan Lamers is ook Gastheer en zorgt er iedere demonstratie voor dat we met onze banner, hesjes en luidspreker goed zichtbaar en hoorbaar zijn op het plein. 

Sietse Brouwer is vanaf het prille begin de dragende kracht bij de Pleindemonstraties.

De acties in de tweede week van april stonden in het teken van de Biodiversiteit. Aangrijpingspunt waren het excessieve pesticidengebruik in de bollenteelt en het Bloemencorso waar giftige bloemen werden gebruikt. Zie ook het bericht van de Amsterdamse Grootouders voor het Klimaat van 18 januari over giftige tulpen
Tijdens de XR die-in Luchtalarm = Klimaatalarm ging de toespraak over het pesticidengebruik. Het Klimaatkoor zong, gekleed in bijenpakken, kinderliedjes met aangepaste teksten.
We waren aanwezig in Den Haag bij de manifestatie van de PesticidenVrij-dag van de Parkinson-vereniging en anderen. Grootouders voor het Klimaat landelijk ondersteunden deze manifestatie.
Grootouders voor het Klimaat Haarlem ondersteunden de actie van de Partij voor de Dieren voor een gifvrije biologische bloembollenteelt. Hun flyer werd uitgedeeld tijdens het Bloemencorso.
Tijdens het Bloemencorso trad het Klimaatkoor op, weer met aangepaste teksten van kinderliedjes. De belangstelling, met name van buitenlandse toeristen, was overweldigend. Gelukkig had XR Haarlem zowel Nederlandse als Engelstalige flyers verzorgd. Ze vlogen weg.

Haarlem Nieuws.nl wijdde een artikel aan het corso 'the day after' met mooie foto's. In het getoonde filmpje zie je en hoor je (na 7 minuten en 53 seconden) het lied: "Ik zag twee bijen heel erg lijden". De toespraak van de Partij voor de Dieren begint op 8 minuten en 37 seconden.
Er was grote belangstelling van het publiek voor een gifvrije biologische teelt, en een bloemencorso met biologische bloemen.

De link naar Haarlem Nieuws.nl

Veel manifestaties op dezelfde dag. De Support Demonstratie bij de blokkade van de A12 was gering in aantal, weinig Grootouders voor het Klimaat.  Misschien wel meer mensen op de A12 dan er naast. Maar we waren ook op de Impact Fair. De Stille Rebellie was met een vijftigtal mensen goed bezocht. De foto van de Stille Rebellie is genomen voordat de meditatie begon. Er waren zeven Grootouders voor het Klimaat, waarvan vijf uit Haarlem. Tijdens de meditatie kwamen er nog een aantal bij, die geïnteresseerd waren door de mooie uitgedeelde flyer.

Als een van de afsluitingen van de Week van de Duurzaamheid verzorgde het Haarlems Klimaatkoor een optreden op het plein bij de Stadsbibliotheek in het Centrum. Door de drukbezochte bibliotheek was er zeer veel, en enthousiaste, belangstelling. Op het terras bleven een groot aantal belangstellenden het gehele concert zitten. Er werden een groot aantal flyers uitgedeeld, als effect daarvan hopen we op versterking van het koor. Bekijk en beluister het lied Haarlem aan Zee eens.

In Haarlem.nieuws.nl een leuk artikel over het breien van rode sjaals door Grootouders voor het Klimaat en Extinction Rebellion.

De eerste sjaal wordt uitgereikt aan directeur Roxane van Acker van Bibliotheek Zuid-Kennemerland op dinsdag 4 maart om 11:30 uur in de Bibliotheek Haarlem Centrum.

De eerste zelfstandige borrel van het Haarlemse Duurzame Docenten Netwerk vond plaats op 30 januari 2025. Veel mensen die door de griep geveld waren, maar toch 17 aanwezigen: docenten en andere geïnteresseerden zoals Stedenband Haarlem- Mutare en Singrid van het Willie Wortel Project voor het basisonderwijs. Er werd een presentatie gegeven door Jan Paul van InHolland en Hans van het Rudolf Steiner College (Achternamen werden niet gegeven). Ook de gastheer Bas Trompert van het Coornhert Lyceum vertelde wat zijn school doet. En natuurlijk deed ik, als Grootouder voor het Klimaat, mijn verhaal en vertelde over de presentatie die Tineke Snel en ik op het Sancta Maria en Nova gegeven hebben. Ik was blij verrast te horen wat er allemaal al ondernomen wordt, vooral door het hbo waarvan de docenten een grote vrijheid hebben in het aanbod van de lessen. Stedenband Haarlem-Mutare heeft diverse duurzame ontwikkelingsspellen gemaakt.

Er werd gestemd over het volgen van een workshop en dit is Ontwerpend Leren (Challenges, ja veel Engelse termen vlogen over tafel) geworden. Als dit niet mogelijk is, dan zijn Duurzame Didactiek en Toekomstdenken op een gedeelde tweede plaats gekomen.

Het netwerk wordt opgenomen in de Dunamare Academie. Dunamare is een overkoepelende stichting van basis- en voortgezet onderwijs. De thuisbasis wordt het Spaarne College. Bij de volgende bijeenkomst op donderdag 27 maart wordt het netwerk uit Leiden uitgenodigd. Zij zijn al langer bij elkaar.

Voor de komende week van de Circulaire Economie zal Bas Trompert lesmateriaal ontwerpen. Binnen het netwerk helpt men elkaar aan contacten, ideeën en projecten om bij aan te sluiten. Eveneens zijn er directe verbindingen met de lokale duurzame ondernemers, organisaties en de gemeente. Vooral het hbo zoekt aansluiting bij bedrijven. Ook is het mogelijk om subsidie aan te vragen voor groene, duurzame projecten. Daar heeft het netwerk Leiden al ervaring mee. Ook heeft netwerk Leiden een eigen LinkedIn-pagina aangemaakt met ideeën, zoals het organiseren van een klimaatexamen voor scholieren op het stadhuis.

Een enthousiaste groep mensen, waar mijn hart warm van werd.

Verslag gemaakt door Betty van der Vlist.

Klimaatbreien nu ook in Haarlem
Eens per veertien dagen kun je ons vinden in de bibliotheek van Haarlem centrum. Rode wol, haaknaalden en breipennen zijn aanwezig maar je kunt het ook meenemen. Zondag 9 februari waren we er voor de eerste keer en er werd aan twee tafels gedekt met een rood wit geblokt tafelkleed en rode neptulpen hard gewerkt! We telden 17 actieve breiers.

Wij breien rode sjaals van 1,5 meter lang en 1,5 decimeter breed. Daarmee trekken we een lijn onder de ruim 1,5 graad opwarming van de aarde. De sjaals worden gebruikt in acties. We delen ze uit als morele steun.
En we delen flyers met informatie uit aan belangstellenden.

Met onze Extinction Rebellion actie, ondersteund door de Grootouders voor het Klimaat sluiten we aan bij Knitting for climate, een wereldwijde beweging. Op hun website kun je zien welke mooie acties er in andere landen plaatsvinden.

De bibliotheek verleent ons gastvrijheid op
Donderdag 20-2 van 11 tot 13 uur
Dinsdag  4 – 3 van 11 tot 13 uur
Zondag 23 – 3 van 12 tot 14 uur
Donderdag 3 – 4 van 11 tot 13 uur
Zondag 20 – 4 van 12 tot 14 uur

En als de temperatuur het toelaat breien we daarna ook buiten; op markten, pleinen en in parken en plantsoenen. Wie langs komt kan mee breien, mee haken, wie het leuk vindt kan het leren en we delen informatie uit over onze actie.

In de stedelijke omgeving is een van de belangrijkste maatregelen: bomen planten, bomen planten, bomen planten! En als er bomen zijn: die behouden. "Acties tegen bomenkap" zette de Haarlemse Grootouders voor het Klimaat aan mee te doen aan een protestmars tegen bomenkap. Gemeente Heemstede wilde een aantal majestueuze eiken verwijderen om o.a. het fietspad te integreren in de rijbaan. Bijna 400 demonstranten lieten in een protestmars zien en horen dat ze de eiken wilden behouden. Aan het eind van de mars boden ze een petitie aan ondertekend door enige duizenden medestanders aan de burgemeester van Heemstede.

Bij de blokkade van de A12 door Extinction Rebellion waren Haarlemse Grootouders voor het Klimaat op verschillende manieren betrokken. In het professionele XR Musicians Klimaatkoor in de tunnelbak en in het Klimaatkoor samengesteld uit verschillende steden die de demonstranten in de tunnelbak toezongen. En in de Koekamp waren we bij de Stille Rebellie waar ongeveer 40 mensen mediteerden over de toestand van de aarde en hoe wij daarin staan.
Op de zondag na de blokkade was er in Haarlem voor de derde keer een Stille Rebellie, net als tegelijkertijd in tien andere steden.

Lang voordat er een Haarlemse Lokale Groep opgericht werd participeerden Haarlemse Grootouders al in de Pleindemonstraties. Dat vermeldden we niet in onze verslagen, maar bij de 140ste keer maken we een uitzondering voor onze 'Haarlemse' bijdrage.

Tijdens de klanken van Saint James Infirmary deinde een blauwe golf met daarin een twintigtal Grootouders voor het Klimaat over het Plein, een kwart daarvan bestond uit Haarlemmers. De golf voegde zich bij de tientallen demonstrerende Grootouders. Vijf Grootouders van het eerste uur vertelden waarom ze met demonstreren waren begonnen, waarom ze er nog zijn en waarom ze zullen blijven komen: Dick (Gouda), Sietse (Wageningen), Anneke (Rijswijk), Paula (Haarlem) en Lowie (Haarlem). Opgeven is geen optie! Het Klimaatkoor, met daarin Haarlemse Grootouders, zong enige activistische liederen.
Vroege Vogels had belangstelling en interviewde voor en tijdens de demonstratie twee actieve Grootouders over hun motieven: Sietse (Wageningen) en Paula (Haarlem). Vroege Vogels lieten ook een deel van het overhandigen van 'Hallo Minister u heeft post' door Marlies (Gorssel) horen. Je kunt het interview terugluisteren via:  https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/grootouders-voor-het-klimaat-en-andere-onderwerpen (het interview met Grootouders begint op 2uur 20 minuten en 50 seconden). Blijf luisteren tot het einde, want hier zegt de vertegenwoordiger van de Minister dat hij onze boodschap zal overbrengen en dat een gesprek met de Minister gearrangeerd kan worden.

In de Commissie Bestuur sprak Annemijn (Amnesty International) in m.b.t. het demonstratierecht. Ze ging in op het Manifest Demonstratierecht van Amnesty.  Het had het sluitstuk moeten zijn na acties en gesprekken met politieke partijen om met een motie te vragen aan het College en de burgemeester dit Manifest te ondertekenen. Zie ook het bericht van 23 oktober. Na enige informatieve vragen bleek dat enige partijen hun aarzeling uitspraken. Ook de burgemeester liet merken dat hij niet te springen stond om te tekenen. Als zelfstandig bestuursorgaan hield hij zich toch aan de wet (overigens loopt daar nog een procedure in hoger beroep, zie bericht van 9 juli). De gesprekken met politieke partijen zullen worden voortgezet, ook met de burgemeester.
De inspraak, de stukken ter vergadering en de discussie zijn terug te zien via:
https://gemeentebestuur-haarlem.notubiz.nl/vergadering/1305389
Annemijn's  inspraak start om 2 uur en 10 minuten.

In 2022 nam XR Haarlem het initiatief om een Klimaatkoor op te richten. Al direct werd dat een koor waarbij  iedere activist zich aan kon sluiten, wat een aantal Haarlemse Grootouders voor het Klimaat ook deden. In wisselende samenstelling, soms met alleen Haarlemmers, soms samen met het Amsterdams Klimaatkoor, en een aantal malen samen met koren uit verschillende steden. Het koor trad op onder anderen bij blokkades, bij de die-in 'Luchtalarm=Klimaatalarm', tijdens een kerkdienst, op festivals, bij demonstraties, bij de cruiseterminal, en als ondersteuning bij rechtszaken tegen demonstranten. Jullie hebben vanaf juli 2022 regelmatig op deze pagina verslagen ervan gezien, en soms het Klimaatkoor ook gehoord. 2024 was een topjaar wat betreft het aantal optredens. Op 30 november tijdens 'Green Friday' was het twintigste optreden van dit jaar, een jubileum, en dat willen we graag laten zien en horen. Klimaatkoor Haarlem Green Friday 2024.

Voorafgegaan door de 'Red Rebels' liep een lange rouwstoet door de drukke winkelstraten van Haarlem. Na de Red Rebels volgden een doodskist met daarin de koopzieke moderne mens, een straattheater en de Block Brassband. Bij grote kledingzaken werd even halt gehouden en zong het Klimaatkoor bij 'Black Friday' passende liederen. Links en rechts van de stoet werd geflyerd. Daar was opmerkelijk veel belangstelling voor. De stoet eindigde bij het Frans Hals Museum, dependance 'De Vleeshal', waar een grafrede "Kap met Kopen" werd gehouden. In het museum was een tentoonstelling over 'Fast Fashion' en de invloed ervan op het klimaat en milieu. Huis aan Huis blad Rodi.nl schreef er een mooi informatief artikel over. De organisatie van het geheel was in handen van XR Haarlem en werd ondersteund door de aanwezigheid van diverse andere groepen, waaronder de Grootouders voor het Klimaat.

Een twintigtal Rebellen en Grootouders voor het Klimaat  mediteerden in het Kenaupark in mededogen met de situatie in de wereld. Gelijktijdig gebeurde dat in negen andere steden. Stilte als kracht! Utrecht startte in 2021, en het vond inmiddels veel navolging.

Waarom doen we het? Stilte als kracht! Het is heel mooi verwoord op de website van Stille Rebellie.  Daar vind je ook de andere steden. Noteer iedere tweede zondag in de maand in je agenda, van twaalf uur tot half een, als je mee wilt doen. Een absolute aanrader. Wees welkom! De Stille Rebellie is een initiatief van mensen uit XR Nederland en de Zen Peacemakers Lage Landen en is er voor iedereen.

“Geef mij stilte en ik zal de nacht trotseren.”
Kahlil Gibran

Amnesty International organiseerde, samen met XR Haarlem en de Grootouders voor het Klimaat Haarlem een debatavond tussen activisten en gemeenteraadsleden. Reden was de gemeenteraadsleden te overtuigen het manifest 'Demonstreren een recht voor iedereen' te ondertekenen. Vooraf werden ook verschillende activiteiten ontplooid: zie de berichten op deze pagina van 18 april en 9 juli op  deze pagina.

Verdere informatie vind je op: https://www.amnesty.nl/wat-we-doen/demonstratierecht-in-nederland

XR demonstreerde tegen de komst van zeer vervuilende cruiseschepen.

's Morgens een blokkade in IJmuiden, en in Amsterdam 's middags bij de cruiseterminal. Er was muziek, de Blockbrassband, discobedience en een groot Klimaatkoor met deelnemers uit verschillende steden, waaronder vijf Haarlemse Grootouders. De toestromende passagiers werden een uur lang toegezongen, onder anderen met 'Amsterdam ligt straks aan Zee". Het klimaatkoor in actie.

De actie begon met een stille tocht vanaf het station naar het Provinciehuis vooraf gegaan door de Red Rebels. Om de actie te faciliteren had de Gemeente  Haarlem de N205 al afgezet en het verkeer omgeleid. Er was muziek: Blue Dog, XR Blockbrassband en het Haarlems Klimaatkoor.

Mooie actie, de enige onderbrekingen waren langsrijdende ambulances waar we de weg snel voor vrij maakten. De actie trok veel belangstelling in regionale en nationale pers.

De meest informatieve is het artikel in het Boeddhistisch Dagblad.

Grootouders bij het Ecotrip festival

Bij verschillende Ecotrip acties waren Haarlemse Grootouders voor het Klimaat direct of indirect betrokken.

• 28 september: Optreden van het Haarlems Klimaatkoor in Het Badhuis tijdens een kledingruilbeurs.
• 29 september: Informatiestand en een doorlopende PowerPoint presentatie die ook bij het lesgeven door Haarlemse Grootouders op scholen is gebruikt, met daarin een klimaatquiz (zie ook het bericht 16 september over het lesgeven).
• 4 oktober: Ode aan uitgestorven diersoorten in de Grote Kerk. Honderd namen werden genoemd, er was muziek en een symposium. Wat bijbleef was een citaat van astrofysicus Hubert Reeves: 'We zijn in oorlog met de natuur en als we winnen hebben we verloren'.
• 8 oktober bezochten we gezamenlijk de toneelvoorstelling 'Maankoorts' van Marjolein Heemstra; "Waar komt de hebzucht vandaan om te mijnen op de maan? Wat drijft de mens om zich vertes toe te eigenen? En hoe voorkomen we dat de maan een industriegebied wordt ten dienste van een handvol aardbewoners?"

Grootouders voor de klas

In de week van 16 september hebben Tineke Snel en Betty van der Vlist aan negen brugklassen van 28 leerlingen op Unesco lyceum  Sancta Maria een presentatie gegeven over het klimaat, klimaatverandering en de Grootouders voor het Klimaat. De lessen begonnen met een indrukwekkend kort- filmpje ‘Nature is speaking, Mother Nature’. Daarna ging de presentatie verder, en die eindigde met een klimaatquiz.

Wat vonden de kinderen ervan?

Na afloop vroegen we de kinderen om feedback.
De tops: goed uitgelegd, belangrijke informatie, leuke presentatie, interessant, leuke filmpjes. Jullie zijn goed bezig voor de kinderen. Jullie geven om de natuur. Jullie gingen niet alleen de slechte dingen opnoemen. Fijn dat er ook iets goed gaat.
De tips: Ga zo door! Blijf protesteren! Jullie zouden vaker moeten komen. Ga langs nog meer scholen. Probeer het niet te pushen. We kunnen niet 100 jaar aan werk weggooien in 5 tot 10 jaar.
Opmerkingen: ik ga beter over de natuur denken. Elektrische auto’s zijn duur. Ik denk dat de meeste mensen die niet kunnen betalen, dus dat is niet een heel goed idee. Niet protesteren.

Hoe werkt zo'n Digibord?

Het was best vermoeiend. Er waren grote verschillen tussen de groepen wat aandacht, interesse en meedenken betreft. Als de mentor erbij was, waren de kinderen meer geconcentreerd. De techniek was ook nog een dingetje: hoe kregen we de juiste verbinding met het digibord? Gelukkig was er een ict-man die ons kwam helpen. Al met al was het de moeite waard om het gedaan te hebben. Ook bij de docenten was de boodschap binnengekomen!

Hart onder de riem voor Extinction Rebellion

Vijf Haarlemse Grootouders voor het Klimaat gingen op deze zonnige zaterdagmiddag weer met de trein naar Den Haag om de mensen van Extinction Rebellion een hart onder de riem te steken.
We doen dat niet zomaar, het is geen vrijblijvend uitje en we zoeken ook zeker niet de confrontatie met het gezag. We plakken ons niet vast aan het asfalt, laten ons niet wegslepen of wegspuiten. We doen dit omdat we de vraag van Extinction Rebellion aan de regering kracht willen bijzetten. Omdat we ons betrokken voelen op het leven van onze kindskinderen. Omdat we hen, de kinderen van nu, een oude dag gunnen op een aarde die niet geteisterd wordt door overstromingen, branden en verwoesting. Omdat wij waarde hechten aan wat klimaatwetenschappers ons vertellen over wat hén te wachten staat als wíj niet ophouden met het gebruik van fossiele brandstoffen. En dat omdat niets doen voor ons geen optie is.

Grootouders uit het hele land

Deze zaterdagmiddag was de politie vanwege eigen acties slechts op grote afstand aanwezig, althans tot 17:00 uur. In tegenstelling tot alle eerdere keren dat we bij de A12 stonden, lopen we deze keer daarom wél de tunnelbak in. Niet alleen wij vijven, we treffen daar Grootouders voor het Klimaat uit het hele land. De sfeer is gemoedelijk, er wordt muziek gemaakt (onder anderen door het Klimaatkoor), gezongen en gedanst. Tegen de tijd dat de te verwachten ontruiming begint, zijn de meesten van ons - wij vijven in ieder geval - vetrokken. We weten dat er mensen zijn die de burgerlijke ongehoorzaamheid van Extinction Rebellion afwijzen, maar wat is het alternatief?

De Taliban heeft besloten dat vrouwen niet meer mogen spreken of zingen in het openbaar. Daarom geven de vrouwen uit de Haarlemse gemeenteraad hen uit solidariteit hun stem.
Samen met de Haarlemmers die, net als wij, vinden dat het onzichtbaar en onhoorbaar maken van Afghaanse vrouwen een onvoorstelbaar onrecht is, zingen wij een aantal nummers.
We moeten ons uitspreken, zwijgen is geen optie.
De bijeenkomst op de Grote Markt werd bijgewoond door honderden deelnemers, waaronder een aantal Grootouders voor het Klimaat, die met het enthousiaste koor meezongen.

De Formule 1 fans, die in Haarlem overstapten van de treinen naar de bussen, werden op het Stationsplein toegezongen door het Haarlems Klimaatkoor. Dat werd niet altijd even vriendelijk ontvangen.
Extinction Rebellion Haarlem organiseerde voor de vierde keer de demonstratieve fietstocht Formule 0 van Haarlem naar Zandvoort, mede ondersteund door de Haarlemse Grootouders voor het Klimaat. We demonstreerden tegen de voortdurende overlast van 280 dagen per jaar rondjes racen op fossiele brandstof, en tegen de Formule 1, met zijn hoge CO2 uitstoot (de helft van de jaarlijkse Haarlemse uitstoot) vooral veroorzaakt door hun logistiek; het verplaatsen van grote hoeveelheden materialen over de hele wereld. Omdat we ook protesteerden tegen de lawaaioverlast in de naast het circuit gelegen natuurgebieden fietsten we in stilte door de natuurgebieden. Vijftig stille fietsers perfect begeleid door een zestal politieagenten.
Op het strand waren er toespraken van Rust aan de Kust en XR Haarlem en trad het Klimaatkoor weer op, en zongen we als afsluiting hand in hand met het koor 'Fight for Climate Justice’. De daarna beoogde strandschoonmaak actie viel een beetje in het water. De Beach Clean Up van de Plastic Soup Foundation was langs geweest. En dat is ook grote klasse. In een lege strandtent sloten we de mooie actie af.
De foto's zijn gemaakt door Grootouder Marijke en op het strand door HermancevanDijkPhotography.

Grootouders voor het Klimaat Haarlem waren bij de theatervoorstelling “de Appeldroomboom” in de Kweektuin op 15 en 16 augustus 2024.

De voorstelling van theatermaker Ian Bok was 4 maal zo goed als uitverkocht, waardoor er rond de voorstellingen zo’n 50 mensen langs onze stand kwamen. Op beide dagen werd er door ons en het Haarlems Klimaatkoor enthousiast gezongen. Het gaf een gezellige sfeer. En het weer was ons ook goed gezind.
De meeste mensen hadden weleens van de Grootouders voor het Klimaat gehoord, maar wisten niet precies wat we doen en waar we voor staan. Ze vonden het leuk om op deze laagdrempelige manier contact met ons te krijgen. Ze waren geïnteresseerd in onze uitleg en bekeken de boeken die we ter inzage mee hadden.
Er zijn 15 klimaat quizzen ingevuld, waarvan 3 door jeugdigen onder de 12 jaar. Ze vonden het leuk maar ook soms best moeilijk.
Om meer bekendheid aan de Grootouders voor het Klimaat te geven hadden we een “petje op, petje af” quiz gemaakt (heel klimaatneutraal met hoedjes van papier van oude kranten) met vragen over de Grootouders voor het Klimaat in Haarlem, in Nederland en in Europa. Dat was af en toe best lachen!

Aanbieding brief aan de burgemeester van Haarlem om haast te maken met het verbieden van bestrijdingsmiddelen bij de teelt van bloemen, bij het onderhouden van Haarlems groen en andere maatregelen om de biodiversiteit te vergroten. Haarlem heeft de biodiversiteitscrisis uitgeroepen, maar het ontbreekt te veel aan concrete acties. Het aanbieden van een brief met eisen was een initiatief van XR Haarlem en werd ondersteund door de Haarlemse Grootouders voor het Klimaat. En natuurlijk trad het Haarlems Klimaatkoor weer op, nu met aangepaste liederen over biodiversiteit.

Demonstranten van Extinction Rebellion daagden de burgemeester van Haarlem vanwege het opleggen van dwangsommen en gebiedsverboden bij de bestuursrechter. Dat belemmert hen in hun demonstratievrijheid. In geen enkele stad gebeurt deze aanpak, waardoor demonstranten zich geremd voelen in Haarlem te demonstreren. Daarover boog de bestuursrechter zich. Het Haarlems Klimaatkoor zong de aanklagers vooraf moed in. Er was grote belangstelling, waaronder ook Haarlemse Grootouders voor het Klimaat en hun vertegenwoordigers bij het Demonstratienetwerk van Amnesty (zie ook bericht 19 april 2024).

Verschillende groepen demonstranten (vingers in XR taal) bewogen zich om en rond het Malieveld en de A12. Het gehele gebied was afgezet door de politie. Veel Grootouders voor het Klimaat waren aanwezig, onder anderen uit Deventer (spandoek), Gouda, Den Haag en er waren vast nog wel anderen. De 'koorvinger' ging naar het Prinses Irenepad voor de Tweede Kamer en daar zongen en speelden de XR Musicians "Wir setzen uns mit Tränen nieder" uit de Matteus Passion, begeleid met doeken, die de rijzende zee uitbeelden. Prachtig en ontroerend. Daarna trad het Amsterdams/Haarlems Klimaatkoor op met enige klimaatliederen. Toen kwam het bericht dat een aantal rebellen toch de tunnelbak van de A12 hadden bereikt, waarna ook een drietal andere kruisingen werden geblokkeerd. Ook Greta Thunberg was weer bij een van de blokkades. Een geweldige stortbui maakte alle demonstranten kletsnat, daar had het waterkanon later niets meer aan toe te voegen. 600 demonstranten werden bestuurlijk verplaatst; met support groepen toch zeker meer dan duizend klimaatactivisten aanwezig! De pers besteedde er nauwelijks aandacht aan, behalve de krant van Wakker Nederland. Wordt vervolgd!

Een grote delegatie van de Haarlemse Klimaatgrootouders was aanwezig bij de Climate Chain van Urgenda op het strand van Bloemendaal aan Zee.

De blokkade werd gehouden als protest tegen de vervuilende Kooksfabrieken van Tata Steel. Ongeveer 50 Rebellen, Kappen met Kolen en enige Grootouders voor het Klimaat deden mee. Toespraken, muziek van Blue Dog en mooi weer. De gemeente Haarlem faciliteerde de blokkade door het verkeer om te leiden van 13 uur tot 17:30 uur. Toen werden de deelnemers bestuurlijk verplaatst.

Haarlemse Grootouders voor het Klimaat waren aanwezig bij de mars, of zongen mee in het Klimaatkoor. Heel mooi was het dat er ook kleinkinderen met hun grootouders mee liepen. En een kleine delegatie was aanwezig bij het fluitconcert in Den Haag.

Op initiatief van Amnesty International was er een bijeenkomst over het demonstratiebeleid in de Gemeente Haarlem. Aanleiding waren enige aanvaringen met het bestuur van de stad, met name met de burgemeester. Zie o.a. ons verslag van een demonstratie in november 2022: Demonstratie Haarlemse Klimaatcoalitie om meer actie te vragen met betrekking tot de door de gemeente uitgeroepen klimaatcrisis.

Paula en Lowie vertegenwoordigden de Haarlemse Grootouders voor het Klimaat. We zullen diverse fracties van de gemeenteraad benaderen om het manifest "Demonstreren, een recht voor iedereen" onder de aandacht te brengen en hen te vragen mee te werken aan de ondertekening ervan de door de gemeente Haarlem.

Op 6 mei was er weer de gebruikelijke Luchtalarm = Klimaatalarm. Na de die-in was er een toespraak van Rebel en Grootouder voor het Klimaat Paula, die uitlegde waarom we hier als dood neerliggen. Het werd afgesloten met een optreden van Het Haarlems Klimaatkoor.

Samen met het Ouderen Netwerk van de PvdA bemenste Grootouder voor het Klimaat Ank en informatiestand. Er was veel belangstelling en er werden leuke gesprekken gevoerd. De lijsttrekker voor de aanstaande Europese Verkiezingen Bas Eickhout toonde eveneens zijn belangstelling.

Blokkade A205 Haarlem door Extinction Rebellion en Kappen met Kolen voor het snel sluiten van de twee kooksgasfabrieken Kooks 1 en 2 van Tata Steel. De fabrieken zijn zeer verouderd, lekken, stoten gifwolken uit en hadden daarom al lang gesloten moeten zijn. Het “groen staal”-plan van Tata Steel is geen oplossing: daarin zal pas in 2030 één kooksgasfabriek gesloten worden.

Meer dan 200 deelnemers aan de blokkade en support demonstratie. De gemeente faciliteerde door het verkeer vanaf een uur 's middags om te leiden. Naast de blokkade was er een podium met muziek, toespraken; met name een kinderarts maakte veel indruk met zijn ontroerende verhaal over al die kinderen die ziek werden, en/of astma kregen in de buurt van Tata. De Red Rebels waren er, trommelaars, een jazzkwartet en het Klimaatkoor. De vreedzame blokkade duurde 18 uur. Warme dekens, warme drank en eten werden 's avonds en 's nachts aangevoerd. Zaterdagmorgen vroeg werd de blokkade beëindigd.

Opname promotiefilmpje voor Urgenda's "Climate Chain" op het strand in Wijk aan Zee. Op 23 juni 2024 wil Urgenda een menselijke ketting vormen over het gehele strand. Drie Haarlemse Grootouders traden er in op. Zie verdere aankondigingen.

Net als in Amsterdam weerhield een grote politiemacht de demonstranten de A12 te betreden. Maar op verschillende plaatsen werden lokale blokkades gehouden.

Bij een ervan zong het Klimaatkoor, bij anderen waren de Grootouders voor het Klimaat in redelijk groot aantal aanwezig in de Support Demonstraties. De politie trad niet altijd even dienstbaar op, zoals de tekst op hun auto's suggereert. Een Grootouder voor het Klimaat werd met anderen dermate hard weggeduwd en kreeg anderen boven op zich, zodanig dat ze even het bewustzijn verloor. De aanwezige EHBO-er vond het verstandig om een ambulance te laten komen. Gelukkig gaat het goed met haar.

Foto: een deel van de Haarlemse Grootouders voor het Klimaat en de Blokkade van de Koningskade, waar o.a. Greta Thunberg werd gearresteerd.

Toch wel met een twintigtal mensen Rebellen en Grootouders voor het Klimaat. Tweede Paasdag geen lucht alarm, maar het klimaatalarm gaat door. Met alarm op de megafoon.

Hanneke hield de toespraak en refereerde aan de komende actie op de A12 en de A205 (actie tegen Tata Steel in Haarlem).

De Blokkade op de A10 werd door de politie verhinderd. Wel was er een Support Demonstratie bij De Schoen (zie foto). En op een andere locatie zong het XR Musicians koor "Wir setzen uns mit Tränen nieder" uit de Matteüs Passion. Bij beiden waren enige Haarlemse Grootouders aanwezig.

Maurits van der Heijde en Leonie Stekelenburg zijn verbonden aan de Stichting Klimaatpsychologie. Deze stichting is opgericht door psychologen die zich enerzijds richten op het omgaan met klimaatangst (therapie) en anderzijds op gedragsbeïnvloeding (politiek en burgers in beweging brengen).

Maurits heeft als klimaatpsycholoog en milieudeskundige verteld over de beschikbare kennis over het veranderende klimaat, het broeikas effect door de mens en de noodzakelijke veranderingen voor de mens die volgens de deskundigen nu onontkoombaar zijn. Leonie heeft als trainer in support voor klimaatactivisten met de zaal gesproken over de problemen die je kunt tegenkomen in communicatie met andersdenkenden. Zij noemde drogredeneringen (lijkt redelijk maar is het niet), ontkenning (uit gebrek aan kennis of onwil om de emotie te voelen), inferioriteitsgevoelens (alsof jij het allemaal zo goed doet), onverschilligheid (onbewust zijn van onderliggende emoties). Leonie gaf ook uitleg over de reacties van het zenuwstelsel van mensen op dreigend gevaar en dat we gaan bevriezen bij gevaar dat te overweldigend en onoplosbaar is zoals bij de klimaatproblemen. De meerderheid van de mensen gelooft inmiddels wel in het klimaatprobleem maar voelt zich vooral machteloos en bang. Het doorbreken van verdedigingsmechanismen heeft tijd nodig en vraagt een identiteitsverandering (van ik wil niet naar ik wil wel veranderen (voor mijn (klein)kinderen) en van ik kan het niet naar ik kan het wel).

Er was volop ruimte voor de aanwezigen om op de sprekers te reageren, hun eigen ervaringen te delen en hun vragen te stellen. Mooi was de discussie over “het omslagpunt”, waarop het groeiende aandeel van klimaatactivisten het politieke beleid zal gaan doen kantelen en dat de tegengeluiden die we uit de maatschappij nu zo sterk horen, daar misschien wel juist de voorbode van zijn. Het stemde ons hoopvol en weer gemotiveerd om verder samen vanuit de verbinding met elkaar vooral vol te houden!

De avond werd bijgewoond door  60 belangstellenden, de maximum capaciteit van de Pletterij. 37 mensen volgden simultaan de gratis livestream, meer dan 40 bekeken het programma binnen drie dagen. Het is nog steeds te bekijken en beluisteren op het YouTube kanaal van De Pletterij.  Een aanrader!

Foto's: Initiatiefneemster Rita van de Haarlemse Grootoudere en de beide klimaatpsychologen.

Haarlem wil het betaald parkeren, dat al geldt voor het centrum, uitbreiden naar andere wijken. Reden, de parkeeroverlast in wijken, het terugdringen van de automobiliteit, het streven naar schonere lucht en de vermindering van de CO2 uitstoot. De gemeente stelde € 5000 per groep ter beschikking aan groepen die actie wilden voren: voor of tegen het parkeerbeleid.  Een daarvan was de Klimaatcoalitie. Karel (Milieudefensie) en Kees (grootouders voor het Klimaat) legden uit waarom in een kranteninterview.

De uitslag van het referendum was teleurstellend voor het klimaat. Meer dan driekwart van de stemmers waren tegen. De automobilisten, die gratis hun auto voor de deur willen, hebben gewonnen.

Extinction Rebellion blokkeerde opnieuw de A10 ter hoogte van het voormalige ING-hoofdkantoor ‘De Schoen’. Grootouders voor het Klimaat waren daarbij aanwezig. Een kleine groep uit Haarlem en een wat grotere groep uit Harderwijk. Ondanks de ernst van de situatie en de kou werd het best een vrolijke belevenis. 2023 was het heetste jaar ooit gemeten, we zien klimaatramp op klimaatramp. Toch volhardt ING in zijn fossiele beleid. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs in 2015, dat ING zegt te onderschrijven, heeft de bank de klimaat- en ecologische crisis met bijna 60 miljard euro fossiele financiering aangejaagd. Daarom werd de blokkade uitgevoerd.

Meer dan 30 deelnemers, waaronder meerdere Grootouders voor het Klimaat, waren er op het stationsplein. Hand in hand zongen we allen vooraf: 'Take me by the hand for Climate Justice'. Na de die-in hield rebel Nienke een toespraak en zong het Haarlems Klimaatkoor weer.

Op 3 februari ondersteunden we als Grootouders de rebellen van Extinction Rebellion, die opnieuw de A12 blokkeren om een einde aan de fossiele subsidies te eisen. Er gaat tussen de €39,7 en €46,4 miljard per jaar naar grote winstgevende fossiele bedrijven waarmee de Nederlandse overheid de klimaatcrisis aanjaagt en zorgt voor nog meer klimaatslachtoffers. Een flinke Haarlemse delegatie was er bij.

De PKN Haarlem hield een speciale dienst over klimaat en omgaan met de aarde in de Ontmoetingskerk. Het Haarlems Klimaatkoor was door ds. Anette Sprotte uitgenodigd enige klimaatliederen te zingen: 'Houd op met dromen', 'We rise' en 'On this good green earth' werden ten gehore gebracht. Ds. Anette vond het zeer voor herhaling vatbaar. De dienst met o.a. het koor is hier terug te zien.

Op Nieuwjaarsdag kwam er een kleine groep mensen, naar de die-in van XR Haarlem. Er was geen officieel luchtalarm vanwege de feestdag, maar onze megafoon liet het wel heel duidelijk horen. De klimaatverandering trekt zich niets aan van feestdagen. Het Haarlems Klimaatkoor liet eveneens van zich horen, net als rebel Roland die de toespraak hield.